Το ΠΑΣΟΚ έχασε τις εκλογές γιατί έχασε τη ‘σοσιαλιστική ψυχή’ του.
ΚΩΣΤΑΣ ΛΑΜΠΟΣ*
Θα συμφωνήσω με την άποψη ότι δεν πρόκειται για μια συντηρητική στροφή της κοινωνίας. Δεν πρόκειται όμως και για μια ψύχραιμη ψήφο. Εκφράζει περισσότερο απογοήτευση από ένα φορέα που τον πίστεψε για πολλά χρόνια -όχι άδικα βέβαια- γιατί πολλά άλλαξαν και πολλά οφείλονται στο ΠΑΣΟΚ τα τελευταία 23 χρόνια. Τελικά φάνηκε όλη αυτή η προσπάθεια να μην διαμορφώνει προοπτικές για το άμεσο και το απώτερο μέλλον. Ήταν ψήφος διαμαρτυρίας και αποστασιοποίησης ενός κρίσιμου τμήματος του λαού από μια συντηρητικοποίηση της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ.
Να σημειωθεί πως οι δημοκρατικές δυνάμεις στην Ελλάδα ήταν πάντα το πλειοψηφικό ρεύμα. Κι όταν βρέθηκαν οι κατάλληλες ηγεσίες που έδωσαν ένα όραμα στο λαό και την ελπίδα ότι μπορούν να κάνουν ένα βήμα πέρα από το συντηρητικό μοντέλο όπως η δεξιά στην Ελλάδα είτε σαν Συναγερμός, Λαϊκό Κόμμα, ΕΡΕ ή ΝΔ το εξέφραζε, τότε η δημοκρατική πλειοψηφία στις ευνοϊκές συγκυρίες φτάνει το 70% αθροιστικά, οπότε η συντηρητική παράταξη περιορίζεται σε μια μειοψηφία του 30-35%, κάτι που έγινε το ’63 με τον Γεώργιο Παπανδρέου.
Το 1981 ο Ανδρέας Παπανδρέου κατάφερε με πολύ μεγάλη αποτελεσματικότητα, συσπειρώνοντας τις δημοκρατικές και σοσιαλιστικές δυνάμεις, να αναδείξει το δημοκρατικό κίνημα σ’ ένα πλειοψηφικό ρεύμα που μπορούσε να κυβερνήσει αποτελεσματικότερα απ’ ότι η συντηρητική παράταξη. Γεγονός όμως είναι πως αυτή την παράδοση κι αυτή την παρακαταθήκη δε μπόρεσε ή δε θέλησε το ΠΑΣΟΚ με την νεοφιλελεύθερη-εκσυγχρονιστική εκδοχή του να υπερασπισθεί. Γι’ αυτό κι έχασε τις εκλογές. Για να ξαναβρεί τον εαυτό του.
Τώρα όσον αφορά τη μορφή οργάνωσης της κοινωνίας χρειάζεται πολλή συζήτηση, γιατί υπάρχει μεγάλη σύγχυση γύρω από το θέμα. Η πυραμιδική οργάνωση της κοινωνίας έχει μια ιστορία χιλιάδων χρόνων. Όμως το θέμα δεν είναι πυραμιδική ή μη πυραμιδική οργάνωση αλλά η λειτουργική κατεύθυνση αυτής. Αν γίνεται από κάτω προς τα πάνω, με λογικές του τύπου ότι οι αντιπρόσωποι ενός συγκεκριμένου οργάνου είναι πάντα ελεγχόμενοι και κάθε στιγμή ανακλητοί…
Δηλαδή εσύ πιστεύεις ότι πρέπει να υπάρχει και ιεραρχική αλλά και ένας συνδυασμός με μορφές άμεσης δημοκρατίας;
Η συμμετοχική δημοκρατία, ως αστική-αντιπροσωπευτική δημοκρατία, έχει τελειώσει ιστορικά γιατί εκφράζει την καπιταλιστική φάση ανάπτυξης και μάλιστα στην φάση που δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η μονοπωλιακή ολοκλήρωση του καπιταλισμού, όπου υπάρχει ανταγωνισμός, και άρα πολιτικός πλουραλισμός…
Άρα το ζητούμενο είναι η βελτίωση της συμμετοχικής δημοκρατίας;
Όχι, το ζητούμενο είναι η ανατροπή της προς την άμεση δημοκρατία κι όχι αποσπασματικά αλλά συνολικά. Δημοκρατία στην κοινωνία, στην οικονομία, στο σχολείο, στο σπίτι, στο εργοστάσιο , στη δουλειά. Δημοκρατία παντού και για όλους.
Πως μπορεί να λειτουργήσει αυτό το σχήμα όταν αυτός που έχει οικονομική ισχύ μπορεί έμμεσα να επηρεάζει και να ‘εξαγοράζει’ πολιτική εξουσία;
Σ’ αυτήν την περίπτωση που θίγεις η πυραμίδα λειτουργεί από πάνω προς τα κάτω. Αντίθετα όμως η άμεση δημοκρατία προϋποθέτει ότι δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής στρατηγικής σημασίας. Ότι το κυρίαρχο είναι η κοινωνία κι όχι η οικονομία. Η οικονομική δραστηριότητα υπάρχει για να εξυπηρετεί ανθρώπινες και κοινωνικές ανάγκες. Η κοινωνία δεν υπάρχει για να πλουτίζουν οι φορείς της οικονομίας. Γιατί η καπιταλιστική οικονομία έχει μεταβάλει τους ανθρώπους σε αποξενωμένα από τα μέσα και τα αγαθά παραγωγής, αντικείμενα εκμετάλλευσης, αποστειρώνοντας την ιδιότητα του ιστορικού υποκειμένου. Η ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής πρέπει να ανήκει στην κοινωνία, όχι στο κράτος κι αυτά τα είπε στην αρχή το ΠΑΣΟΚ και πριν το ΠΑΚ. Αυτό είναι εφικτό με την αυτοδιαχείριση, σε τοπικό, κι όχι μόνο, επίπεδο.
Ποιοι θα είναι όμως οι φορείς υλοποίησης οικονομικών προγραμμάτων, γιατί πρέπει να έχεις και κάποια επιχειρηματικότητα…
Η κοινωνία κάποτε θα ξαναανακαλύψει τους συνεταιρισμούς. Οι φορείς της ιδέας της σύγχρονης συνεταιριστικής αντίληψης οι σκαπανείς του Ρότσντέϊλ που ήταν ένας συνεταιρισμός καταναλωτικού χαρακτήρα, μίλησαν για την Παγκόσμια Συνεταιριστική Δημοκρατία. Όπως επίσης η κοινωνία θα ξαναανακαλύψει κάποτε τη Συμβουλιακή Δημοκρατία, δηλαδή την αυθεντική Άμεση Σοσιαλιστική Δημοκρατία όπου η θεσμικά συγκροτημένη κοινωνία θα σκέφτεται οικουμενικά και θα δρα τοπικά στα πλαίσια ενός επίκαιρου και εφικτού όσο ποτέ άλλοτε Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού, τη μόνη εναλλακτική επιλογή της Ανθρωπότητας απέναντι στη γκρίζα νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση της Pax Americana.
Το ΠΑΣΟΚ, λοιπόν, πρέπει να ξαναπιάσει το σφυγμό της ιστορίας και να εκφράσει αυτά τα ιδεολογικά ρεύματα στη σύγχρονη πραγματικότητα όπως τη θέλουν οι δυνάμεις της εργασίας και του πολιτισμού κι όχι οι δυνάμεις της καπιταλιστικής παρακμής. Αν αυτό το καταφέρει τότε και τις εκλογές θα ξανακερδίσει και την παρουσία του θα δικαιώσει, διαφορετικά δεν έχει λόγο ύπαρξης.
Το σύνθημα ‘Γιώργο προχώρα, άλλαξέ τα όλα’, θα πρέπει να κατανοηθεί σ’ αυτό το πνεύμα, κι όχι σαν απόπειρα κάποιων ‘αξιωματούχων’ να φτιάξουν με τα παλιά υλικά το νέο μαγαζί τους. Αυτό θα είναι μια πολιτική φάρσα, η οποία όμως δεν θα μπορέσει να εξαπατήσει το συμπαγή σκληρό πυρήνα του σοσιαλιστικού κινήματος που το 1989 αλλά και το 2004 κράτησε τις δυνάμεις του παρά τη σύγχυση και την ηττοπάθεια των περισσότερων ηγετικών αξιωματούχων.
Το νέο, το ριζοσπαστικό ΠΑΣΟΚ, δεν μπορεί παρά να προκύψει μέσα από την συγκεκριμένη ανάλυση της πολιτικής του για το χθες, για το σήμερα και για το αύριο της Ελλάδας και του Ελληνισμού. Και πρέπει η νέα ηγεσία να απεμπλακεί από ‘αξιωματούχους’ που τη λαϊκή εντολή την εξαργύρωσαν διαπλεκόμενοι με οργανωμένα αντιλαϊκά συμφέροντα, είτε ως οιωνεί υπάλληλοι οικονομικών μεγαλοπαραγόντων, είτε ως τζογαδόροι της Σοφοκλέους, είτε ακόμα κι ως αφανείς εταίροι επιχειρήσεων στις οποίες ανάθεταν έργα του Δημοσίου που οι ίδιοι ή η ‘παρέα’ διαχειρίζονταν.
Εμείς, το 1000000 Έλληνες που συμμετείχαμε στην άμεση εκλογή του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, δώσαμε στο νέο πρόεδρο τη δύναμη να απεμπλακεί απ’ όλους τους μηχανισμούς και τις παρέες και να θέσει σε κίνηση όλες τις αναγκαίες διαδικασίες να ξαναμπεί ο λαός στο πολιτικό γίγνεσθαι, τη μόνη ικανή και αναγκαία συνθήκη για να σταθεί όρθια και να προχωρήσει η Ελλάδα και ο Eλληνισμός.. Το ερώτημα είναι αν τελικά θα το τολμήσει ή όχι;
*Περίληψη της τοποθέτησης του Κώστα Λάμπου, στη συζήτηση που διοργάνωσε , το Περιοδικό ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ, με θέμα: ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ του 2004. (Βλέπε τεύχος 43, Μάρτης-Απρίλης 2004)
Ο ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΧΡΕΟΚΟΠΗΣΕ ΚΑΙ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΠΕΡΑ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΘΕΤΙΚΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΑΤΑΞΙΚΟΥ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΥ
Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2007
Σάββατο 24 Νοεμβρίου 2007
ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ
ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ[1]
Κώστας Λάμπος
Ι. Πολιτισμός ή βαρβαρότητα;
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη καμπή, σ’ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, κι’ ίσως στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας της. Σ’ ένα σταυροδρόμι που θα μπορούσε να είναι και το τέλος της εξέλιξης ενός τραυματικού και άδικου, αλλά πραγματικού πολιτισμού και κατά συνέπεια η απαρχή μιας εργαστηριακά αναπαραγόμενης ανθρωποτροφικής βαρβαρότητας. Η επιλογή της πορείας, αν δεν έχει ήδη κριθεί, κρίνεται στις μέρες μας, αυτή την περίοδο, αυτή τη δεκαετία.
ΙΙ. Η βαρβαρότητα του οικουμενικού φασισμού
Αυτή τη δεκαετία κατά την οποία ολοκληρώνεται η καπιταλιστική ανασυγκρότηση στη λογική της ιεραρχικής διάταξης-αναδιάταξης όλων των παραδοσιακών κέντρων της καπιταλιστικής εξουσίας και παίρνει τη μορφή ενός ενιαίου μονοκεντρικού, μονοπολικού συστήματος παγκόσμιας κυριαρχίας των δυνάμεων της απαξίωσης των φυσικών όρων της ζωής στον πλανήτη και της απόλυτης αλλοτρίωσης των ανθρώπινων όντων, των δυνάμεων του οικολογικού και οικουμενικού φασισμού που οραματίζεται και σταδιακά διαμορφώνει μια ‘προβατική κοινωνία’.
Αυτή τη δεκαετία κατά την οποία η πολύμορφη βία της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης εξελίσσεται σε ένα παλιρροιακό κύμα, που στο πέρασμά του σαρώνει ιδέες, θεσμούς και δυνάμεις που αγωνίζονται και οραματίζονται έναν καλύτερο πραγματικό πολιτισμό των δυνάμεων της εργασίας και σκορπάει παντού την πιο μεγάλη πολιτιστική και πνευματική φτώχεια που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα στην πολυχιλιετή ιστορική διαδρομή της..
Αυτή τη δεκαετία που όλα τα πλυντήρια εγκεφάλων διαλαλούν το τέλος των ιδεολογιών και οι θεωρητικοί τους προβλέπουν το ‘τέλος της ιστορίας’, υπονοώντας το τέλος της σοσιαλιστικής και το θρίαμβο της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας..
ΙΙΙ. Προς ένα Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό
Κι’ είναι ακριβώς αυτή η δεκαετία που οι δυνάμεις της εργασίας και του πολιτισμού πρέπει να συγκροτηθούν, να απαλλαγούν από τις δογματικές αγκυλώσεις τους και να ανασυγκροτήσουν τη σοσιαλιστική ιδεολογία τους στην προοπτική ενός οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού, που θα αποκαθιστά τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της θεσμικά συγκροτημένης κοινωνίας, θα στηρίζεται στην Άμεση Δημοκρατία και στην οικονομική αυτοδιαχείριση και θα βρίσκεται σε σχέση δυναμικής αρμονίας με το φυσικό περιβάλλον.
Κι’ είναι αυτή η δεκαετία που οι ‘παραδοσιακές’ προοδευτικές δυνάμεις, ή καλύτερα οι παραδοσιακές πολιτικές εκφράσεις των προοδευτικών δυνάμεων, των δυνάμεων της εργασίας και του πολιτισμού αρνήθηκαν, ή δεν μπόρεσαν να εκφράσουν τη νέα πραγματικότητα και γι’ αυτό αφομοιώθηκαν στη δυναμική της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης, νομιμοποιώντας και εξωραΐζοντας την.
ΚΙ’ είναι αυτή η δεκαετία κατά την οποία οι δυνάμεις της εργασίας και του πολιτισμού θα πρέπει να αποδείξουν πως υπάρχουν και μπορούν να διαδραματίσουν τον ιστορικό τους ρόλο, σαν δυνάμεις αναχαίτισης της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας και του καπιταλισμού, σαν δυνάμεις διαμόρφωσης ενός ανθρώπινου, ενός οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού.
IV. Ο πολιτισμικός ρόλος της Ελλάδας και του ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ αποτελεί, ίσως, τη μοναδική στον κόσμο πολιτική έκφραση αυτής της ιστορικής καμπής. ΚΙ’ αυτό δεν είναι τυχαίο, γιατί το ΠΑΣΟΚ ακουμπάει πάνω στον ελληνικό ουμανιστικό πολιτισμό που τον γονιμοποιεί με τα πανανθρώπινα προοδευτικά ιδανικά. Η προσπάθειά του να εκφράσει αυτή τη νέα πραγματικότητα ήταν και παραμένει μια ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση. Ο κίνδυνος να εκφυλιστεί σε ‘παραδοσιακή’ πολιτική δύναμη διαχείρισης και νομιμοποίησης ήταν και παραμένει υπαρκτός.
Το γεγονός, όμως, ότι το ΠΑΣΟΚ όλα αυτά τα χρόνια άντεξε και συνεχίζει να έχει την υποστήριξη των δυνάμεων της εργασίας και του πολιτισμού, δείχνει πως η προοδευτική κοινωνία θεωρεί ακόμα το ΠΑΣΟΚ και παρά τις όποιες αδυναμίες του, υπερασπιστή όχι μόνο των σημερινών συμφερόντων της, αλλά και της αυριανής προοπτικής της.
Είναι γεγονός όμως πως η διαχείριση της εξουσίας όλα αυτά τα χρόνια από το ΠΑΣΟΚ, δοκίμασε σοβαρά τη διαχείριση της εμπιστοσύνης της προοδευτικής κοινωνίας προς το ΠΑΣΟΚ σε βαθμό που αυτή η σχέση έγινε οριακή. ΚΙ’ είναι ακριβώς αυτή η ιστορική στιγμή που το ΠΑΣΟΚ πρέπει να κατανοήσει πως η διαχείριση της εξουσίας πρέπει να γίνεται κύρια για λογαριασμό της ιστορικά προσδιοριζόμενης προοδευτικής κοινωνίας, δηλαδή της στο χώρο και στο χρόνο (τον παρόντα, αλλά και τον μέλλοντα) προσδιοριζόμενης ελληνικής προοδευτικής κοινωνίας, κι’ όχι μόνο.
Για να καταφέρει όμως το ΠΑΣΟΚ να ενισχύσει τη δική του παρουσία και προοπτική, πρέπει να υπερασπιστεί την ιστορία και την προσφορά του, να διατηρήσει και να ενισχύσει την ενότητά του πράγματα που δεν θα μπορέσει να τα πετύχει χωρίς μια αναγεννητική ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική στρατηγική ανασυγκρότησης στη δυναμική της προοπτικής ενός οικουμενικού σοσιαλιστικού ουμανιστικού πολιτισμού, που θα στηρίζεται στην καθημερινή και ουσιαστική συμμετοχή του πολίτη και θα συνδέεται με οικουμενικές συνιστώσες.
Αυτό είναι σήμερα το στοίχημα και το χρέος όλων μας, ηγεσίας, στελεχών, μελών και υποστηρικτών είναι να το κερδίσουμε.
[1] Αυτό το κείμενο δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα ΕΞΟΡΜΗΣΗ της 05.01.1997.
ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ[1]
Κώστας Λάμπος
Ι. Πολιτισμός ή βαρβαρότητα;
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη καμπή, σ’ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, κι’ ίσως στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας της. Σ’ ένα σταυροδρόμι που θα μπορούσε να είναι και το τέλος της εξέλιξης ενός τραυματικού και άδικου, αλλά πραγματικού πολιτισμού και κατά συνέπεια η απαρχή μιας εργαστηριακά αναπαραγόμενης ανθρωποτροφικής βαρβαρότητας. Η επιλογή της πορείας, αν δεν έχει ήδη κριθεί, κρίνεται στις μέρες μας, αυτή την περίοδο, αυτή τη δεκαετία.
ΙΙ. Η βαρβαρότητα του οικουμενικού φασισμού
Αυτή τη δεκαετία κατά την οποία ολοκληρώνεται η καπιταλιστική ανασυγκρότηση στη λογική της ιεραρχικής διάταξης-αναδιάταξης όλων των παραδοσιακών κέντρων της καπιταλιστικής εξουσίας και παίρνει τη μορφή ενός ενιαίου μονοκεντρικού, μονοπολικού συστήματος παγκόσμιας κυριαρχίας των δυνάμεων της απαξίωσης των φυσικών όρων της ζωής στον πλανήτη και της απόλυτης αλλοτρίωσης των ανθρώπινων όντων, των δυνάμεων του οικολογικού και οικουμενικού φασισμού που οραματίζεται και σταδιακά διαμορφώνει μια ‘προβατική κοινωνία’.
Αυτή τη δεκαετία κατά την οποία η πολύμορφη βία της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης εξελίσσεται σε ένα παλιρροιακό κύμα, που στο πέρασμά του σαρώνει ιδέες, θεσμούς και δυνάμεις που αγωνίζονται και οραματίζονται έναν καλύτερο πραγματικό πολιτισμό των δυνάμεων της εργασίας και σκορπάει παντού την πιο μεγάλη πολιτιστική και πνευματική φτώχεια που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα στην πολυχιλιετή ιστορική διαδρομή της..
Αυτή τη δεκαετία που όλα τα πλυντήρια εγκεφάλων διαλαλούν το τέλος των ιδεολογιών και οι θεωρητικοί τους προβλέπουν το ‘τέλος της ιστορίας’, υπονοώντας το τέλος της σοσιαλιστικής και το θρίαμβο της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας..
ΙΙΙ. Προς ένα Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό
Κι’ είναι ακριβώς αυτή η δεκαετία που οι δυνάμεις της εργασίας και του πολιτισμού πρέπει να συγκροτηθούν, να απαλλαγούν από τις δογματικές αγκυλώσεις τους και να ανασυγκροτήσουν τη σοσιαλιστική ιδεολογία τους στην προοπτική ενός οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού, που θα αποκαθιστά τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της θεσμικά συγκροτημένης κοινωνίας, θα στηρίζεται στην Άμεση Δημοκρατία και στην οικονομική αυτοδιαχείριση και θα βρίσκεται σε σχέση δυναμικής αρμονίας με το φυσικό περιβάλλον.
Κι’ είναι αυτή η δεκαετία που οι ‘παραδοσιακές’ προοδευτικές δυνάμεις, ή καλύτερα οι παραδοσιακές πολιτικές εκφράσεις των προοδευτικών δυνάμεων, των δυνάμεων της εργασίας και του πολιτισμού αρνήθηκαν, ή δεν μπόρεσαν να εκφράσουν τη νέα πραγματικότητα και γι’ αυτό αφομοιώθηκαν στη δυναμική της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης, νομιμοποιώντας και εξωραΐζοντας την.
ΚΙ’ είναι αυτή η δεκαετία κατά την οποία οι δυνάμεις της εργασίας και του πολιτισμού θα πρέπει να αποδείξουν πως υπάρχουν και μπορούν να διαδραματίσουν τον ιστορικό τους ρόλο, σαν δυνάμεις αναχαίτισης της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας και του καπιταλισμού, σαν δυνάμεις διαμόρφωσης ενός ανθρώπινου, ενός οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού.
IV. Ο πολιτισμικός ρόλος της Ελλάδας και του ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ αποτελεί, ίσως, τη μοναδική στον κόσμο πολιτική έκφραση αυτής της ιστορικής καμπής. ΚΙ’ αυτό δεν είναι τυχαίο, γιατί το ΠΑΣΟΚ ακουμπάει πάνω στον ελληνικό ουμανιστικό πολιτισμό που τον γονιμοποιεί με τα πανανθρώπινα προοδευτικά ιδανικά. Η προσπάθειά του να εκφράσει αυτή τη νέα πραγματικότητα ήταν και παραμένει μια ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση. Ο κίνδυνος να εκφυλιστεί σε ‘παραδοσιακή’ πολιτική δύναμη διαχείρισης και νομιμοποίησης ήταν και παραμένει υπαρκτός.
Το γεγονός, όμως, ότι το ΠΑΣΟΚ όλα αυτά τα χρόνια άντεξε και συνεχίζει να έχει την υποστήριξη των δυνάμεων της εργασίας και του πολιτισμού, δείχνει πως η προοδευτική κοινωνία θεωρεί ακόμα το ΠΑΣΟΚ και παρά τις όποιες αδυναμίες του, υπερασπιστή όχι μόνο των σημερινών συμφερόντων της, αλλά και της αυριανής προοπτικής της.
Είναι γεγονός όμως πως η διαχείριση της εξουσίας όλα αυτά τα χρόνια από το ΠΑΣΟΚ, δοκίμασε σοβαρά τη διαχείριση της εμπιστοσύνης της προοδευτικής κοινωνίας προς το ΠΑΣΟΚ σε βαθμό που αυτή η σχέση έγινε οριακή. ΚΙ’ είναι ακριβώς αυτή η ιστορική στιγμή που το ΠΑΣΟΚ πρέπει να κατανοήσει πως η διαχείριση της εξουσίας πρέπει να γίνεται κύρια για λογαριασμό της ιστορικά προσδιοριζόμενης προοδευτικής κοινωνίας, δηλαδή της στο χώρο και στο χρόνο (τον παρόντα, αλλά και τον μέλλοντα) προσδιοριζόμενης ελληνικής προοδευτικής κοινωνίας, κι’ όχι μόνο.
Για να καταφέρει όμως το ΠΑΣΟΚ να ενισχύσει τη δική του παρουσία και προοπτική, πρέπει να υπερασπιστεί την ιστορία και την προσφορά του, να διατηρήσει και να ενισχύσει την ενότητά του πράγματα που δεν θα μπορέσει να τα πετύχει χωρίς μια αναγεννητική ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική στρατηγική ανασυγκρότησης στη δυναμική της προοπτικής ενός οικουμενικού σοσιαλιστικού ουμανιστικού πολιτισμού, που θα στηρίζεται στην καθημερινή και ουσιαστική συμμετοχή του πολίτη και θα συνδέεται με οικουμενικές συνιστώσες.
Αυτό είναι σήμερα το στοίχημα και το χρέος όλων μας, ηγεσίας, στελεχών, μελών και υποστηρικτών είναι να το κερδίσουμε.
[1] Αυτό το κείμενο δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα ΕΞΟΡΜΗΣΗ της 05.01.1997.
ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ή ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ;
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
ΓΙΑ ΕΝΑ ΝΕΟ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟ
http://infonewhumanism.blogspot.com/.
e-mail: prodial21@gmail.com
Ο ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 21ουΑΙΩΝΑ
ΕΙΝΑΙ Ο ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ
Κώστας Λάμπος
Λόγος περί Ουμανισμού-Ανθρωπισμού , με την έννοια της ‘ηθικής’ της εκάστοτε άρχουσας τάξης, της ‘φιλανθρωπίας των αρχόντων’, της ‘παιδείας’ κ.λπ., γίνεται από την κλασική αρχαιότητα, το σκοταδιστικό χριστιανικό μεσαίωνα, τα απολυταρχικά και φασιστικά καθεστώτα, μέχρι και την Pax Americana, που με τους ‘ανθρωπιστικούς βομβαρδισμούς’ της θέλει να επιβάλλει την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου .
Ο Μαρξ αντέταξε, απέναντι στην αφηρημένη έννοια του υποκριτικού ‘ουμανισμού’ των εξουσιαστών, την έννοια του «συγκεκριμένου, του εμπράγματου Ουμανισμού», η αναζήτηση του οποίου θα μπορούσε να οδηγήσει τους εξουσιαζόμενους στην απελευθέρωση και τον άνθρωπο στην αληθινή ανθρώπινη φύση του. Ο Heidegger μίλησε για τον «Ανθρωπισμό του Είναι», όπου όμως «ο άνθρωπος νοείται όχι ως σχεδιάζων (Entwerfender), αλλά ως σχεδίασμα (Entwurf)».
Επειδή είναι προφανές πως ο Χάιντεγκερ αναφέρονταν στο ‘καπιταλιστικό είναι’, όπου ο άνθρωπος είναι ‘σχεδίασμα’, δηλαδή αντικείμενο εκμετάλλευσης, ενώ ο Μαρξ αναφέρονταν στον Ουμανισμό, όπου ο άνθρωπος θα είναι ο ‘σχεδιαστής’, δηλαδή το υποκείμενο της ιστορίας του και ο διαμορφωτής της αληθινής φύσης του, γι’ αυτό προτείνουμε να ξεκινήσουμε την αναζήτηση της φύσης και του χαρακτήρα του Νέου Ουμανισμού, του Ουμανισμού του 21ου Αιώνα από την προσέγγιση του Μαρξ, που αντιλαμβάνονταν τον Ουμανισμό όχι απλά ως ένα μεταβατικό μετακαπιταλιστικό ‘κοινωνικό σύστημα’, αλλά ως κάτι πολύ σημαντικότερο, ως ένα Νέο Οικουμενικό Πολιτισμό.
*
Πριν από μερικές δεκαετίες το επίκαιρο ερώτημα-κραυγή ήταν: ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ή ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ; Έκτοτε ο τότε 'υπαρκτός σοσιαλισμός' δεν έκανε, δυστυχώς, όπως πολλοί περίμεναν, ένα βήμα μπροστά, αλλά έκανε δύο βήματα πίσω και βρέθηκε στη θέση του μανιακού καπιταλισμού. Αντίθετα η βαρβαρότητα έκανε, από τότε, κάμποσα βήματα μπροστά και βρίσκεται σήμερα στη φάση της άγριας νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και του ηγεμονικού αμερικανισμού.
Το αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων οδήγησε την Ανθρωπότητα στο πιό κρίσιμο δίλημμα της ιστορίας της: Να συνεχίσει να εμπιστεύεται τον καπιταλισμό, που της υπόσχεται να την οδηγήσει ακόμα πιό βαθιά στη βαρβαρότητα, ή να τον ξεπεράσει, όπως έκανε μέχρι τώρα, στη βασανιστική διαδρομή της, με κάθε αντίστοιχο εκμεταλλευτικό σύστημα και να αναζητήσει νέους τρόπους κοινωνικής, τοπικής και οικουμενικής, συμβίωσης των ανθρώπων και των Λαών.
Όλο και περισσότερο γίνεται πιά κατανοητό, πως αυτός ο μανιακός, ο απάνθρωπος και συνειδητά καταστροφικός καπιταλισμός που διαπράττει καθημερινά εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας και του Πολιτισμού, πρέπει να δώσει τη θέση του σ' έναν καλύτερο κόσμο, πράγμα που προϋποθέτει:
• 1. Ανατροπή κάθε μορφής σκοταδισμού με την ανάπτυξη ενός κινήματος Νέου Διαφωτισμού, που θα οδηγήσει στην κοινωνικοποίηση της γνώσης και των επιστημών, στη διαμόρφωση μιάς νέας αισιοδοξίας και αυτοπεποίθησης και στην ανάπτυξη μιάς νέας ατομικής, κοινωνικής και οικουμενικής συνείδησης που θα εκφραστεί με ένα ρωμαλέο, ριζοσπαστικό, αντικαπιταλιστικό, οικουμενικό ουμανιστικό κίνημα.
• 2. Σταδιακή κατάργηση κάθε εξουσιαστικής και εκμεταλλευτικής δομής και των αντίστοιχων θεσμών, με την ανάπτυξη της Συμμετοχικής με την έννοια της Άμεσης Δημοκρατίας και την κοινωνικοποίηση όλων των διαδικασιών λήψης των αποφάσεων, και
• 3. Κατάργηση κάθε μορφής κοινωνικής ανισότητας, με την κατάργηση κάθε μορφής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής και με την κοινωνικοποίηση όλων των μορφών του οικουμενικού πλούτου και όλων των διαδικασιών παραγωγής και διανομής των υλικών και των πνευματικών αγαθών.
*
Με αυτές τις βασικές προϋποθέσεις η Ανθρωπότητα θα καταφέρνει να ξεπερνά σταδιακά τον καπιταλισμό, σε όλες τις πιθανές εκδοχές του, να απελευθερώνει διανοητικές και κοινωνικές δυνάμεις και να αξιοποιεί τις σύγχρονες ασύλληπτες δυνατότητες που θα της επιτρέπουν να οραματίζεται και ταυτόχρονα να χτίζει ένα καλύτερο κόσμο στα πλαίσια ενός Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού.
Ο Μαρξ, στον οποίο πολλοί βιάστηκαν να φορτώσουν το τερατούργημα του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού και λάθρα βαφτισμένου 'σοσιαλισμού ή κομμουνισμού', έδειξε στην Ανθρωπότητα τους όρους εξέλιξης των κοινωνιών και τους νόμους ανάπτυξης των κοινωνικών συστημάτων και ιδιαίτερα του καπιταλισμού. Ο Μαρξ δεν ήταν 'προφήτης' και γι' αυτό έγραψε ελάχιστα για τη μετακαπιταλιστική πορεία της Ανθρωπότητας, για το Σοσιαλισμό, τον Κομμουνισμό και τον Ουμανισμό. Ο Μαρξ, όπως και κάθε άνθρωπος που ζει και γνωρίζει τον καπιταλισμό, ξέρει πως δεν πρέπει να είναι και επιθυμεί κάπως διαφορετική να είναι η αυριανή κοινωνία. Το πως όμως θα είναι η αυριανή κοινωνία θα το αποφασίζει η ίδια, σε συνδυασμό με τη δράση ή την αδράνεια άπειρων παραγόντων που συνδιαμορφώνουν τη δυναμική του κοινωνικού πεδίου και το 'γίγνεσθαι'. Ανάμεσα στις ελάχιστες θέσεις του Μαρξ για τη μετακαπιταλιστική πορεία της Ανθρωπότητας, συγκαταλέγεται και η παρακάτω:
"Το ξεπέρασμα του Θεού είναι το γίγνεσθαι του θεωρητικού Ουμανισμού...,το ξεπέρασμα της ατομικής ιδιοκτησίας…είναι το γίγνεσθαι του πρακτικού Ουμανισμού..., (και τα δυό μαζί) προϋπόθεση απαραίτητη για τον θετικό Ουμανισμό" 3
Προσωπικά εκτιμώ πως καλύτερο οδηγό δεν θα μπορούσε να βρει η Ανθρωπότητα για να εκφράσει την αγωνία και τους αγώνες της για μιά Νέα Ελευθερία, για έναν καλύτερο κόσμο. Φιλοσοφήστε το και καταθέστε τις απόψεις σας, σ' αυτό το διάλογο.
__________________
[1] Βλέπε σχετικά, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ-ΛΕΞΙΚΟ, ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, Αθήνα 1989, τόμος 1ος, Λήμμα: Ανθρωπισμός, σελ.482 κ. επ.
2. Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Παγκοσμιοποίηση του Κεφαλαίου ή Οικουμενισμός της Εργασίας; στα: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ του ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ, τεύχος 12/2001-1/2002.
[3] Μαρξ Καρλ, Τα χειρόγραφα του 1844
Τετάρτη 21 Νοεμβρίου 2007
ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΕΝΑ ΝΕΟ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟ
Η "ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
ΓΙΑ ΕΝΑ
ΝΕΟ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟ" ,
είναι ένας ανοιχτός κύκλος σκεπτόμενων πολιτών που:
α. αγωνιούν για την πορεία της χώρας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ανθρωπότητας συνολικά , για την πορεία προς τη βαρβαρότητα,
β. δεν έχουν ψευδαισθήσεις για τις προθέσεις και τις 'δυνατότητες' του μανιακού καπιταλισμού, της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και του ηγεμονικού αμερικανισμού,
γ. δεν εμπνέονται πιά από τα απατηλά και τα ιστορικά ξεπερασμένα σοσιαλδημοκρατικά και τριτοτεταρτοδιεθνιστικά 'υποδείγματα' ,
δ. επαναφέρουν για συζήτηση προτάγματα, όπως ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΚΑΙ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΝΕΟΣ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ, ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΟΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ, ή ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΤΑΞΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΣΥΓΧΡΟΝΗ ή ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΗ ΣΗΜΜΑΧΙΑ , ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ, ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ κ.ά.
ε. προσκαλούν κάθε ενδιαφερόμενο να πάρει μέρος σ' αυτόν το διάλογο, το βάθεμα και το πλάτεμα του οποίου, είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για τη διαμόρφωση μιάς νέας προοδευτικής κοσμοαντίληψης και μιάς νέας οικουμενικής συνείδησης, προϋποθέσεις αναγκαίες για τη σύλληψη, το σχεδιασμό και την αγωνιστική υλοποίηση ενός καλύτερου κόσμου.
Σας ευχόμεστε Υγεία και δημιουργικό το 2008
Για την Πρωτοβουλία
Διαλόγου για ένα
Νέο Ουμανισμό.
Κώστας Λάμπος
Δημήτρης Πράτσος
Γρηγόρης Βαλλιάνος
Μιχάλης Μπερδελής
Αλέξανδρος Μάντζαρης
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)