Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2010

Greening Humanity και Σάλτσα a la Ser John Sulston, ή πόσο επιστήμονες είναι οι τεχνοκράτες;




Greening Humanity
και Σάλτσα a la Ser John Sulston,
ή πόσο επιστήμονες είναι οι τεχνοκράτες;


Γράφει ο Κώστας Λάμπος


Το Ευγενίδειο Ίδρυμα, ένα ίδρυμα με ομολογουμένως σοβαρή παρουσία και δράση, διοργάνωσε (14-16.10.2010) σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Manchester, Διεθνές Συνέδριο στην Αθήνα με θέμα: «Πρασινίζοντας την Ανθρωπότητα. Επιστήμη, Καινοτομία, Ηθική και Πράσινη Ανάπτυξη». Πρωταγωνιστής σ’ αυτό το συνέδριο ο Sir John Sulston, κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής (2002), για τη συμβολή του στην αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος (DNA), ο οποίος και πραγματοποίησε την Πέμπτη 14.10.10, ομιλία με θέμα «Ο κεντρικός ρόλος του Πανεπιστημίου για τη δημιουργία μιας παγκόσμιας κοινωνίας βασισμένης στις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης».
Να σημειωθεί πως ο κεντρικός ομιλητής, ο Sir John Sulston, ήταν μαζί με τον καθηγητή της Βιοηθικής John Harris, και τον νομπελίστα οικονομολόγο Joseph Stiglitz, οι εμπνευστές μιάς διακήρυξης πενήντα γνωστών επιστημόνων, από όλο τον κόσμο, αναφορικά με το σκοπό, το ρόλο και την "ηθική της επιστήμης", διακήρυξη που είναι γνωστή και ως Μανιφέστο του Μάντσεστερ, (The Manchester Manifesto)[1] Από τις πρώτες κιόλας γραμμές ορίζουν την επιστήμη, μαζί με τις καινοτομίες που φέρνει, ως «μια τεράστια επιχείρηση: εμπορική ή κοινωφελή, δημόσια ή ιδιωτική, βιομηχανική ή εκπαιδευτική, ερασιτεχνική ή επαγγελματική»[2] και στη συνέχεια προσπαθούν να δώσουν μια απάντηση στο ερώτημα σε ποιόν ανήκει η επιστήμη (“Who Owns Science?)[3]. Θα πρέπει να σημειωθεί πως το Μανιφέστο του Μάντσεστερ παρουσιάζεται ως το μεγάλο «κατηγορώ» κατά της εμπορευματοποίησης της επιστήμης. Ας δούμε όμως μερικά βασικά σημεία της φιλοσοφίας του Sir John Sulston και του Manchester Manifesto Group[4] αναφορικά με το σκοπό, το ρόλο και την ηθική της επιστήμης, για να καταλάβουμε που το πάνε και τι μπορούμε να περιμένουμε από το συγκεκριμένο συνέδριο.
1.      Στο ερώτημα σε ποιόν ανήκει η επιστήμη και αφού μιλάνε για «ιδιοκτησία της επιστήμης», «διαχείριση της καινοτομίας», «ιδιοκτησία και διαχείριση της επιστήμης» και επαναλαμβάνουν πως «η επιστήμη αποτελεί μία ραγδαία αναπτυσσόμενη βιομηχανία»[5], τότε απαντούν πως εξαιτίας της εμπορευματοποίησης της επιστήμης και της γνώσης «η επιστήμη ανήκει σε «μερικές πολυεθνικές Εταιρίες»[6]. Δηλώνουν βέβαια πως «η επιστήμη μπορεί να υπηρετεί το κοινό καλό με την παραγωγή γνώσης που έρχεται να καλύψει ανθρώπινες ανάγκες και επιδιώξεις»[7] και αναφέρονται σε μια σειρά από παραδείγματα από τα οποία προκύπτει πως η επιστήμη, η έρευνα και η γνώση είναι αιχμάλωτες των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων, δηλαδή του μεγάλου Κεφαλαίου, σε βαθμό που να στραγγαλίζεται η έρευνα, να ποδηγετείται η επιστήμη και να χειραγωγείται η γνώση[8].
2.      Στο ερώτημα ποιο είναι το χρέος των επιστημόνων απέναντι στη κατάσταση της εμπορευματοποίησης της επιστήμης, ο Sir John Sulston απαντά: «Οι επιστήμονες και οι ερευνητές είναι υποχρεωμένοι να λειτουργούν μέσα στο σύστημα όπως αυτό έχει, αλλά μπορούν να προσπαθήσουν να το επηρεάσουν προς το καλύτερο»[9]. Κλείνοντας με αυτόν τον εύκολο τρόπο την ευθύνη των επιστημόνων για την επιστήμη, σαν αυτοί να ζουν έξω και υπεράνω της κοινωνίας και της ανθρωπότητας, μεταφέρουν την ευθύνη στους διαχειριστές της πολιτικής εξουσίας: «οι κυβερνώντες μπορούν να ανατρέψουν την κατάσταση χρηματοδοτώντας σοβαρά επιστημονικά έργα στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά ινστιτούτα, αντί να αφήνουν αυτό το ρόλο στις εταιρείες»[10], παραβλέποντας, προφανώς σκόπιμα και όχι από άγνοια, πως ‘οι κυβερνώντες’ είναι περισσότερο, από τους επιστήμονες, εξαρτημένοι από ‘τις εταιρείες’ και συνεπώς δεν μπορούν να έρθουν σε αντίθεση με τις εταιρείες που χρηματοδοτούν και εξασφαλίζουν την πολιτική καριέρα τους.
3.      Το Manchester Manifesto Group υποστηρίζει, και σωστά, πως επειδή «έναντι των οποιωνδήποτε οικονομικών συμφερόντων (ατομικών, επιχειρηματικών ή εθνικών) υπερτερεί το συμφέρον του Δημοσίου και της ανθρωπότητας στο σύνολό της»[11], Στο ερώτημα όμως τι πρέπει να γίνει για να απελευθερωθεί η επιστήμη από τα συμφέροντα κάθε μορφής εξουσίας και να αποδοθεί στην κοινωνία και συνολικά στην ανθρωπότητα.ανήκει ώστε να υπηρετεί το γενικό συμφέρον, δηλώνουν τεχνοκράτες πραγματιστές και αμφιβάλλουν αν μπορεί να γίνει κάτι, «γιατί υπάρχουν πολύ δυνατά επιχειρηματικά λόμπι και δεν ξέρουμε πως θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε από αυτή την παγίδα»[12], χωρίς ωστόσο να διερωτώνται πως αφού αυτοί που βρίσκονται στην κορυφή της γνώσης, ως διαχειριστές , συνεχιστές και φύλακες της σημαντικότερης κληρονομιάς της ανθρωπότητας δεν ξέρουν πως θα απελευθερωθεί η επιστήμη από την αιχμαλωσία του Κεφαλαίου, τότε πως απαιτούν από τους επαγγελματίες πολιτικούς και από τους πολίτες-αιχμάλωτους των καπιταλιστικών κάτεργων να ξέρουν;
4.       Στο υποθετικό ερώτημα για τη σχέση μεταξύ καπιταλισμού και επιστήμης ο Sir John Sulston απαντά χωρίς να, και προφανώς για να μην, ερωτηθεί και για να μην παρεξηγηθεί από τις ‘εταιρείες’ ότι: «Η ελεύθερη αγορά είναι ένα χρήσιμος υπηρέτης, αλλά ένα κακός αφέντης. Τα κέρδη είναι ΟΚ ως οδηγός στη μικρή κλίμακα. Αλλά το πλαίσιο στο οποίο λειτουργεί όλο αυτό πρέπει να φτιαχτεί λαμβάνοντας υπόψη λογικούς και μακροπρόθεσμους παράγοντες»[13], χωρίς να κάνει πουθενά λόγο για το ρόλο της εργαζόμενης κοινωνίας-ανθρωπότητας σαν να μην την αφορά και σαν να μην υπάρχει.
Νομίζω πως όλη αυτή η μισοαληθινή και αληθοφανής ‘εξομολόγηση-απολογία’, γιατί για μανιφέστο δεν φαίνεται, αποπνέει τη γνωστή αντιδραστική, αντεπιστημονική[14], την απάνθρωπη και αντικοινωνική ιδεολογία του τεχνοκρατισμού που κρύβεται πίσω από το δάκτυλο του με την υποτιθέμενη ‘ουδετερότητα του επιστήμονα’ στην προσπάθειά του να κρύψει τις ευθύνες του "κακού αφετνικού".  Είναι προφανές πως έχουμε να κάνουμε με τη λογική του ενταγμένου στο σύστημα εξουσίας του Κεφαλαίου τεχνοκράτη που επέλεξε να τα έχει καλά με το ‘κακό αφεντικό’ με αντάλλαγμα μερικά projects (έργα) για την προώθηση του νέου επιχειρηματικού Κολοράντο του ηγεμονικού Κεφαλαίου, που ακούει στο φανταχτερό, όσο και μαγικό όνομα (Greening Humanity), παρασινιζόμενη ανθρωπότητα. Πρόκειται, όπως είναι γνωστό για ένα σχέδιο που κατά καιρούς φρεσκάρεται από τα αμερικανικά στρατηγεία, πότε ως «πράσινη επανάσταση» και πότε, όπως και στα καθ’ ημάς, ως «πράσινη ανάπτυξη» του καπιταλισμού. Και για να μην φανεί και απολίτικη η ομάδα του Μανιφέστου του Μάντσεστερ, (γιατί πάντα οι ‘ουδέτεροι επιστήμονες’  και προσκυνημένοι τεχνοκράτες θέλουν να τα έχουν καλά με τις εξουσίες), προστίθεται σ’ αυτή την εξομολόγηση και μια σοσιαλδημοκρατική πινελιά για κάποια αφηρημένη δυνατότητα εξανθρωπισμού του καπιταλισμού. Το γεγονός όμως πως κάνουν λόγο για ‘ηθική της επιστήμης’ και όχι ηθική ή ανηθικότητα των επιστημόνων, των ‘εταιριών’, των κυβερνώντων και του καπιταλισμού, νομίζω πως δημιουργεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα επιστημολογίας και επιστημονικής δεοντολογίας που θαμπώνει σοβαρά τους ακαδημαϊκούς τίτλους και τα λαμπερά βραβεία τους. Έκαναν όμως τις επιλογές τους να είναι με το σύστημα. Το σύστημα που έμαθε στο μεταξύ να εκμεταλλεύεται για λογαριασμό του την επιστήμη, η οποία αποτελεί το καταστάλαγμα των αγώνων και των θυσιών χιλιάδων γενεών και ολόκληρης της ανθρωπότητας, ταΐζοντας πιά και μην καίγοντας τους επιστήμονες, που έμαθε να εξαγοράζει τους εξαγοράσιμους με τα αργύρια της προδοσίας της επιστήμης και της κοινωνίας. Όσο για τους μη εξαγοράσιμους αυτοί μπορούν να γίνουν ταξιτζήδες, να φυτοζωούν ή και να πεθαίνουν στιγματισμένοι μόνοι τους από την πείνα.
Δεν ξέρω πόσοι εξωνημένοι υπηρέτες του Κεφαλαίου ξερογλείφονται για το τυράκι της ‘πράσινης ανάπτυξης’ και της ‘πρασινιζόμενης ανθρωπότητας’, χωρίς να βλέπουν τη φάκα. Δεν ξέρω επίσης αν όλοι αυτοί οι χυδαίοι τεχνοκράτες υπηρέτες του Κεφάλαιου έχουν συνείδηση της ευθύνης τους, που με τη δική τους υπογραφή καταστρέφεται η Φύση, η ζωή και ο ανθρώπινος πολιτισμός για να περνάνε αυτοί καλά και  "να είναι το κέρδος ΟΚ", ξέρω όμως πως κι’ αυτή η υπόσχεση για το νέο καπιταλιστικό παράδεισο, οδηγεί την εργαζόμενη κοινωνία και την εργαζόμενη ανθρωπότητα ένα ακόμα βήμα προς την κόλαση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Εκτιμώ, τέλος, πως οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού δεν μπορούν πιά να περιμένουν τίποτα από τον καπιταλισμό, τον όποιο καπιταλισμό, ‘τις εταιρείες’, τους κυβερνώντες’ τους παρακυβερνώντες, τους εκπροσώπους τους στα συνδικάτα και στα αστικά κοινοβούλια, και τους ‘ουδέτερους τεχνοκράτες’ με τις μισές αλήθειες και τα ολόκληρα παραμύθια τους και γι’ αυτό είναι υποχρεωμένες να πάρουν την τύχη τους στα χέρια τους και συνεπώς είναι υποχρεωμένες να κοινωνικοποιήσουν σταδιακά και επίμονα την επιστήμη και την επιστημονικά έγκυρη και κοινωνικά χρήσιμη γνώση, για να μπορέσουν στη συνέχεια και σύντομα να κοινωνικοποιήσουν τον πλούτο και την ευτυχία πάνω στον, για για το ανθρώπινο γένος, μόνο  και μοναδικό παράδεισο που υπάρχει στον Μεγαλοπρεπές Σύμπαν, στον πλανήτη Γη.
Αυτόν τον παράδεισο μπορούμε και πρέπει να τον κερδίσουμε, γκρεμίζοντας με γνώση και επαναστατική φαντασία και σύνεση την καπιταλιστική κόλαση, αντικαθιστώντας την καπιταλιστική βαρβαρότητα με τον Ανθρωπισμό.


[2] «Science, along with the innovation it generates, is a vast enterprise: commercial and pro-bono, public and private, industrial and educational, amateur and professional», ό. π.
[3] Ό. π.
[4] Ό. π.
[5] «Science is a rapidly growing industry», ό. π.
[6] Βλέπε Ρέμπελου Άννα, Σε πρώτο πρόσωπο, παρουσίαση του Τζον Σάλτσον, στο IΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ/NFORMER, 09.10.2010.
[7] “Science can serve the public good by generating knowledge to meet human needs and purposes», http://www.isei.manchester.ac.uk/TheManchesterManifesto.pdf
[8] «Αιχμή του δόρατος αποτελεί για τους υπογράφοντες το καθεστώς των ευρεσιτεχνιών. ‘Αντί να προωθούν την καινοτομία, οι ευρεσιτεχνίες στην πράξη συχνά την καταστέλλουν», έγραψε ο Σούλστον στον βρετανικό Guardian και ιδού γιατί: ‘Τα φάρμακα γίνονται “αειθαλή” όταν πρόκειται να εκπνεύσουν οι πατέντες που τα συνοδεύουν. Τότε, οι εταιρείες που τα παρασκευάζουν αγοράζουν τις πατέντες δυνητικά ανταγωνιστικών προϊόντων ώστε να μη βρουν ποτέ τον δρόμο της μαζικής παραγωγής. Επιπλέον, οι εταιρείες καθορίζουν συχνά τιμές, οι οποίες υπερβαίνουν σε τεράστια κλίμακα το κόστος παραγωγής του φαρμάκου και το οποιοδήποτε λογικό κέρδος’.
Το Μανιφέστο του Μάντσεστερ εκφράζει την ανησυχία των επιστημόνων για το γεγονός ότι η εμπορευματοποίηση, με τη μορφή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, διαπερνά σε αυξανόμενη έκταση και τη δημόσια σφαίρα. «Ακόμη και στα πανεπιστήμια», αναφέρουν οι διαπρεπείς επιστήμονες, ‘η παραγωγή νέας, επιστημονικής γνώσης και τεχνολογικής καινοτομίας, αν και έχει ήδη πληρωθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό, ιδιωτικοποιείται και πωλείται εκ νέου στο κοινό μέσω των ευρεσιτεχνιών, που οδηγούν στην παραγωγή εμπορικώς εκμεταλλεύσιμα προϊόντα’.
Ιδιαίτερα προκλητική θεωρούν οι υπογράφοντες την ιδιωτικοποίηση της ίδιας της Φύσης. Ενδεικτικά, εκτιμούν ότι ‘περίπου το 20% των ανθρωπίνων γονιδίων έχουν ήδη πατενταριστεί ή αποτελούν αντικείμενο αιτήσεων για άδεια ευρεσιτεχνίας. Ως αποτέλεσμα, η έρευνα πάνω σε συγκεκριμένα γονίδια περιορίζεται από εταιρείες που έχουν κατοχυρώσει τις αντίστοιχες πατέντες’. Επαναφέροντας μια ξεχασμένη έκκληση της Γαλλικής Επανάστασης, οι Σούλστον, Χάρις και Στίγκλιτς υποστηρίζουν ότι ‘έναντι των οποιωνδήποτε οικονομικών συμφερόντων (ατομικών, επιχειρηματικών ή εθνικών) υπερτερεί το συμφέρον του Δημοσίου και της ανθρωπότητας στο σύνολό της’», http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_1_28/02/2010_392386.
[9] Ό. π. Βλέπε Ρέμπελου Άννα, Σε πρώτο πρόσωπο…, ό.π., (διπλή υπογράμμιση Κ.Λ.)
[10] Ό. π.
[12] Βλέπε Ρέμπελου Άννα, Σε πρώτο πρόσωπο, παρουσίαση του Τζον Σάλτσον…, ό. π.
[13] Ό. π. , (διπλή υπογράμμιση Κ.Λ.).
[14] Γιατί η επιστήμη από τη φύση της ήταν, είναι και θα παραμείνει, παρά τις όποιες πρόσκαιρες παγίδες των τεχνοκρατών και του καπιταλισμού, επαναστατική, απελευθερωτική και ουμανιστική, επειδή, όπως πρόβλεψε ο Αριστοτέλης, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα καλύτερο κόσμο, στον οποίο οι δούλοι της μισθωτής εργασίας να μην χρειάζονται αφέντες και συνεπώς να μπορούν να αυτοαπελευθερωθούν και να χτίσουν ένα Νέο Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό, της Άμεσης Δημοκρατίας και της Αταξικής Κοινωνίας.

Σάββατο 16 Οκτωβρίου 2010

Το θέμα είναι να καταλάβουμε τη φιλοσοφία της Άμεσης Δημοκρατίας


Τις αγορεύειν βούλεται;

Η πρόσφατη επίσκεψη στην Ελλάδα του δημάρχου της ανδαλουσιανής κωμόπολης Μαριναλέντα, αν και πήρε δημοσιότητα αρκετή για να τον μάθει το πανελλήνιο, δεν πυροδότησε πολλές συζητήσεις για ένα θέμα που είναι πάντα επίκαιρο.
Αυτό της άμεσης δημοκρατίας που εφαρμόζεται με απόλυτη επιτυχία σε αυτή τη μικρή περιοχή του πλανήτη, σε πλήρη αντίθεση με το πνεύμα του απόλυτου καπιταλισμού. Ο Γκορντίγιο, ο δήμαρχος της πόλης, εκλέγεται με 75% εδώ και 30 χρόνια.
Η άμεση δημοκρατία είναι η μορφή του πολιτεύματος που είχε επιλέξει η αρχαία Αθήνα του Χρυσού Αιώνα (50ς-4ος αι. π.Χ.). Το κύριο χαρακτηριστικό της ήταν η παντελής έλλειψη κράτους και όλη η εξουσία ήταν στην Εκκλησία του Δήμου. Δηλαδή στη Γενική Συνέλευση των ελεύθερων πολιτών. Είναι η αγαπημένη αναφορά όλων των κλασικών του αναρχισμού και αντικείμενο μελέτης χιλιάδων ερευνητών ανά τον κόσμο που έχουν αποδώσει θαυμάσια έργα, τα πιο πολλά ακόμα αμετάφραστα στη γλώσσα μας.
Υπάρχει ένας εθνικός μύθος που υποστηρίζει πως η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε σαν μοντέλο για τις σύγχρονες δημοκρατίες δυτικού τύπου. Αν υποθέσουμε πως μπορούσε να ερχόταν στην Αθήνα ένας πολίτης της αρχαίας πόλης, θα διαπίστωνε πως το πολίτευμά μας είναι ολιγαρχικό και όχι δημοκρατικό. Η κυβέρνηση θα του έμοιαζε σαν την «Τυραννία των τριάκοντα» που επιπλέον έχουν και ένα μονάρχη. Δηλαδή, τον αρχηγό του κόμματος που πάντα προορίζεται για πρωθυπουργός. Αν θέλουμε να ψάξουμε συγγενικά μοντέλα, αυτά θα τα βρούμε στις αναρχικές κοινότητες ανά τον κόσμο, πειράματα που δεν κατάφεραν να κάνουν τη δικιά τους πολιτεία.
Ενας δεύτερος μύθος που υπάρχει είναι πως η άμεση δημοκρατία επινοήθηκε μόνο στην Αθήνα. Σε μια συνάντηση που έγινε στο Παρίσι το 2000, μαζεύτηκαν καθηγητές πανεπιστημίου από πολλές χώρες και με διάφορες ειδικότητες (ανθρωπολόγοι, αρχαιολόγοι, ιστορικοί κ.λπ.) για να κουβεντιάσουν ακριβώς αυτό το θέμα. Οι εργασίες τους βγήκαν σε βιβλίο (Qui Veut Prendre La Parole - εκδόσεις Seuil). Την επιμέλεια του τόμου, που καταρρίπτει αυτήν την ανακρίβεια, την έχει ο Μαρσέλ Ντετιέν.
Στην αρχαία Ελλάδα ήταν πολλές εκατοντάδες οι μικρές κοινότητες που είχαν την ίδια ελευθερία και ισονομία με την Αθήνα. Για αιώνες πειραματίζονταν με μορφές ισότητας και ελευθερίας. Αρα η Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν έπεσε από τον ουρανό, αλλά ήταν προϊόν μακράς ιστορικής εξέλιξης. Αλλά το πιο εντυπωσιακό απ' όλα είναι πως η άμεση δημοκρατία εφαρμόστηκε σε διάφορες εποχές, από λαούς και πολιτισμούς που δεν είχαν έρθει σε επαφή μαζί τους.
Στην Ιταλία του 11ου και 12ου αιώνα έχουμε δεκάδες πόλεις που κινούνταν με αυτές τις αρχές. Οι Ουκρανοί και οι Ρώσοι ιστορικοί ανακάλυψαν τις κοινότητες των Κοζάκων που για τρεις αιώνες (14ος-16ος αι.) είχαν άμεση δημοκρατία. Και οι ανθρωπολόγοι που πήγαν πρόσφατα στο Νότιο Σουδάν για να μελετήσουν τα συστήματα συγγενείας, ανακάλυψαν τη φυλή Οσόλο που σχεδόν κάθε μέρα είχαν τη γενική τους συνέλευση για να αποφασίζουν για όλα τα πράγματα που τους αφορούσαν. Ολες οι μελέτες είναι εξαιρετικά θεμελιωμένες και ας ελπίσουμε πως θα βρεθεί κάποιος εκδότης να το μεταφράσει στα ελληνικά. Θα είναι μια προσφορά στην πολιτική σκέψη, μέσα από ένα βιβλίο που δεν είναι πολιτικό, αλλά αυστηρά επιστημονικό.
Σε αυτό το βιβλίο μπαίνει και το ερώτημα κατά πόσο η Αθηναϊκή Δημοκρατία ήταν κληρονόμος μιας παλιότερης αρχαϊκής κοινωνίας που είχε τέτοιες δομές ισότητας. Αλλά το ερώτημα εγκαταλείπεται αμέσως, γιατί δεν υπάρχει ελπίδα να βρεθούν οι αποδείξεις και κανείς ιστορικός δεν θα έπαιρνε αυτό το ρίσκο.
Το ερώτημα που μπαίνει από πολλούς είναι αν αυτά τα πράγματα είναι εφαρμόσιμα σήμερα. Π.χ. πώς θα μπορέσει να γίνει άμεση δημοκρατία στην Κίνα με το 1,3 δισ. του πληθυσμού της; Σίγουρα τόσο μεγάλο στάδιο δεν υπάρχει που να τους χωράει, ούτε ακόμα στην ίδια την Κίνα, που ειδικεύεται στις γιγαντιαίες κατασκευές. Αλλά το πρόβλημα δεν είναι να αντιγράψουμε ένα αρχαίο μοντέλο που διαμορφώθηκε σε μια συγκεκριμένη ιστορική στιγμή.
Το θέμα είναι να καταλάβουμε τη φιλοσοφία της Δημοκρατίας. Τα υπόλοιπα είναι προβλήματα τεχνικής φύσης. Για τη Γαλλική Επανάσταση, για την Παρισινή Κομμούνα όπως και για όλους τους στοχαστές-επαναστάτες του 19ου αιώνα, η κλασική Αθήνα ήταν μια αναφορά και ένα μοντέλο. Αυτοί που δεν κατάλαβαν τίποτα ήταν ο Μαρξ και ο Ενγκελς. Τυχαίο; Μα γι' αυτό θα χρειαστεί να επανέλθουμε. 
_____________________________

Δευτέρα 13 Σεπτεμβρίου 2010

Για το Μύθο της Ανάπτυξης


Για το Μύθο της Ανάπτυξης σε συνθήκες
νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης

Γράφει ο Κώστας Λάμπος


Η ευρωπαϊκή ιστορία του 16ου, 17ου και 18ου αιώνα καταγράφει ως προοδευτικό το κίνημα των δυνάμεων της ανατροπής και της αστικής μετεξέλιξης του παρακμασμένου κοινωνικοοικονομικού συστήματος του δυτικού Φεουδαρχισμού και της «ελέω θεού» Μοναρχίας. Ένα κίνημα που ολοκληρώθηκε με τη γαλλική επανάσταση του 1789 και στη συνέχεια έγινε παγκόσμιο και πολιτογραφήθηκε ως καπιταλιστικό σύστημα.
Η παγκόσμια ιστορία του 19ου αιώνα είναι γεμάτη από τα επιτεύγματα της ακμής του καπιταλιστικού συστήματος χάρη στα οποία η ανθρωπότητα έκανε, σε συνθήκες οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και περιφερειακών ανισοτήτων βέβαια, άλματα τόσο στη σφαίρα της οικονομίας και της κοινωνίας, όσο και στη σφαίρα της πολιτικής και του πολιτισμού.
Η παγκόσμια ιστορία του 20ου είναι γεμάτη από τις καταστροφές και τις βαρβαρότητες του παρακμασμένου καπιταλισμού, καταστροφές και βαρβαρότητες που καταστρέφουν το ένα μετά το άλλο τα οικοσυστήματα του πλανήτη, απομειώνουν σταθερά τη βιοποικιλότητα και τους όρους ζωής και απειλούν να αντικαταστήσουν τον ανθρώπινο πολιτισμό με την παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική βαρβαρότητα.
Το συνολικό συμπέρασμα της ιστορίας της ανθρωπότητας αυτών των τελευταίων πέντε αιώνων είναι πως, όπως κάθε τι που γεννιέται, στο γνωστό μεγαλοπρεπές και αναρχοατελεύτητο σύμπαν, αναπτύσσεται, ακμάζει, παρακμάζει και πεθαίνει, έτσι και τα κοινωνικοοικονομικά συστήματα γεννούνται, αναπτύσσονται, ακμάζουν, παρακμάζουν και πεθαίνουν, οπότε και για τον καπιταλισμό, από τη στιγμή που μπήκε στη φάση της παρακμής του και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες και στις απαιτήσεις της ευημερίας και της ειρήνης της ανθρωπότητας και γίνεται τροχοπέδη στην παραπέρα εξέλιξή της, ήρθε η ώρα του να πεθάνει και να γίνει κι’ αυτός ιστορία, για να μπορέσει να γεννηθεί ένα καινούργιο κοινωνικό σύστημα που θα βάζει τον άνθρωπο πάνω από τα κέρδη, τη δημοκρατία των πολλών πάνω από την εξουσία των λίγων, τη δημιουργία πάνω από την καταστροφή, την ειρήνη πάνω από τον πόλεμο, τον πολιτισμό πάνω από τη βαρβαρότητα.
Η ανθρωπότητα του 21ου αιώνα που κουβαλάει όλες τις εμπειρίες της ιστορίας της, αλλά και αυτές του ύστερου μανιακού καπιταλισμού ψάχνει και ψάχνεται να βρει και αργά ή γρήγορα θα βρει τη λύση που θα αντιστοιχεί σ’ αυτές τις εμπειρίες, στα οράματα των δημιουργών του πλούτου και στις σημερινές δυνατότητες που διαμόρφωσαν καρτερικά οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και θα είναι αντάξια ενός Ανθρωπιστικού Πολιτισμού[1].
Βέβαια υπάρχει διαφορά μεταξύ της παρακμής και του θανάτου των φυσικών και των κοινωνικών οργανισμών. Διαφορά που προσδιορίζεται από το γεγονός πως στους φυσικούς οργανισμούς τα κύτταρά τους είναι ασύνειδα και υπόκεινται στο νόμο της φθοράς και στην αιτιοκρατική ύπαρξή τους, ενώ αντίθετα οι κοινωνικοί οργανισμοί αποτελούνται από συνειδητά κύτταρα που ανανεώνονται συνεχώς διαμορφώνοντας συλλογικότητες (τάξεις) με ξεχωριστά συμφέροντα και ξεχωριστές συνειδήσεις (ιδεολογίες) και συγκρούονται στη λογική της συντήρησης της υφιστάμενης δομής εξουσίας οι μεν, και στη λογική της ανατροπής της υφιστάμενης δομής της εξουσίας υπέρ μιάς άλλης αποτελεσματικότερης και δικαιότερης μορφής κοινωνικής συγκρότησης οι δε. Και είναι ακριβώς αυτή η διαφορά που δείχνει πως οι κοινωνικοί οργανισμοί με την έννοια των κοινωνικών συστημάτων μπορούν να αποφεύγουν για κάποιο χρονικό διάστημα το θάνατο ακόμα και όταν παρακμάζουν, ακόμα και όταν γίνονται επικίνδυνοι για τη Φύση, για την εργαζόμενη ανθρωπότητα και για τον ανθρώπινο πολιτισμό. Με αυτή την άννοια τα κοινωνικά συστήματα γεννιούνται και πεθαίνουν ως αποτέλεσμα των κοινωνικών διεργασιών, των επαναστατικών κοινωνικών συγκρούσεων και της αλλαγής του συσχετισμού των κοινωνικών δυνάμεων.
Στις μέρες μας, μέρες απόλυτης καπιταλιστικής παρακμής, που η παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική βαρβαρότητα βυθίζει, κάθε μέρα και περισσότερο, την εργαζόμενη ανθρωπότητα στην ανελευθερία, στη φτώχια και στον ολοκληρωτικό φασισμό και εμποδίζει τις δυνάμεις της προόδου να ανοίξουν, με τη βοήθεια του τεράστιου πνευματικού-επιστημονικού πλούτου και της σύγχρονης φανταστικής τεχνολογίας, το δρόμο προς την παγκόσμια ευημερία, ελευθερία και ειρήνη, δεν μπορούμε να συνεχίζουμε να μιλάμε για ανάπτυξη του καπιταλισμού, ακόμα κι’ αν αυτή κάποιοι αχυράνθρωποι του κεφαλαίου τη βαφτίζουν πράσινη, ροζ ή κόκκινη. Στις μέρες μας ο λόγος πρέπει γίνεται για την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, ως κοινωνικής σχέσης διάσπασης και ακύρωσης της ενότητας της κοινωνίας, γιατί όσο δεν συμβαίνει αυτό τόσο η παραπέρα ανάπτυξη του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και διανομής του πλούτου θα γίνεται στη λογική της παραπέρα όξυνσης της καταστροφής της φύσης, της παραπέρα διεύρυνσης της φτώχιας και του περιορισμού των ελευθεριών, κι’ αυτό γιατί η παραγωγική δραστηριότητα θα επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στη συνεχή διεύρυνση και στον αέναο εξοπλισμό των δυνάμεων καταστολής και του πολέμου ενάντια στους Λαούς και στις κοινωνικές δυνάμεις που αγωνίζονται για ένα καλύτερο κόσμο.
Αυτές τις μέρες γινόμαστε μάρτυρες μιας επικίνδυνης υποκρισίας, όταν ακούμε τον πρωθυπουργό της Ελλάδας και πρόεδρο της λεγόμενης Σοσιαλιστικής Διεθνούς και του υποτίθεται σοσιαλιστικού ΠΑΣΟΚ να αποκρύπτει τη σχεδιασμένη, από τους καταχρηστικούς δανειστές της, χρεοκοπία της χώρας και να μιλάει για ανάπτυξη στα πλαίσια του σχεδιασμού του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τον οποίο σχεδιασμό επιτηρούν με το «όπλο στον κρόταφο» όχι τόσο οι εκπρόσωποι της τρόικας, όσο οι φανεροί και μυστικοί «πρωθυπουργικοί σύμβουλοι», εκπαιδευμένοι στα σχολειά του αμερικανισμού, τρόφιμοι του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και επίλεκτα στελέχη Λεσχών, Στοών και Μυστικών Υπηρεσιών του σκληρού πυρήνα του νεοφιλελεύθερου παγκοσμιοποημένου μανιακού Κεφαλαίου.
Είναι προφανές πως υπάρχει πιά πρόβλημα εθνικής ανεξαρτησίας στη χώρα το οποίο οδηγεί αναπόφευκτα σε περιορισμό της εθνικής ακεραιότητας και κατά συνέπεια οδηγεί τον Ελληνικό Λαό και συνολικά τον Ελληνισμό, αλλά και τους Λαούς της ευρύτερης περιοχής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε νέες δοκιμασίες και δραματικές περιπέτειες προκειμένου η Νέα Ρώμη να επιβάλλει την Pax Americana στην Ευρώπη και στην Ευρασία.
Προφανές είναι ακόμα πως η επιμονή της ελληνικής κυβέρνησης, για «πράσινη» ανάπτυξη σε συνθήκες βαθειάς ύφεσης, η οποία καθημερινά επιδεινώνεται, δεν είναι παρά μια ακόμα υποκρισία για να κερδίσει χρόνο μέχρι να πάρουν πίσω οι δανειστές της χώρας τα καταχρηστικά δάνειά τους και να βάλουν στο χέρι την υπόλοιπη δημόσια περιουσία, τις εθνικές υποδομές, τον εθνικό ορυκτό πλούτο, το τραπεζικό σύστημα, αλλά και τις δημόσιες υπηρεσίες ενέργειας, τηλεπικοινωνιών, μεταφορών, ασφάλειας, άμυνας, παιδείας, υγείας και πολιτισμού, οπότε και η Ελλάδα δεν θα ανήκει πιά στους Έλληνες, αλλά στους μεγαλοκαπιταλιστές ιδιοκτήτες της και η «ελληνική» κυβέρνηση θα βρίσκεται σε ομολογημένη υπαλληλική σχέση με τα αφεντικά της.
Προφανές είναι, τέλος, το γεγονός πως ο Ελληνικός Λαός αφού εξαντλήσει τα όρια ανοχής και αντοχής του θα αναγκαστεί να αντιδράσει σε μια πατριωτική, προοδευτική αντικαπιταλιστική, αντιιμπεριαλιστική, αντιηγεμονική κατεύθυνση. Και επειδή στο δρόμο του θα συναντήσει μια πολυκέφαλη σαρανταποδαρούσα ανιστόρητη, μουσειακή και γι’ αυτό καθεστωτική αριστερά σοσιαλδημοκρατικής και τριτοτεταρτοδιεθνιστικής κοπής, θα αναγκαστεί να την ξεπεράσει. Και συνεπώς θα αναγκαστεί σφυρηλατώντας την ενότητα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να διαμορφώσει ένα Νέο Όραμα για την Ελλάδα και ένα Νέο Σχέδιο υπέρβασης του καπιταλισμού, προϋπόθεση αναγκαία και ικανή για μια άλλη ανάπτυξη που θα βάζει τον άνθρωπο πάνω από τα κέρδη, την κοινωνία πάνω από την εξουσία, την παγκόσμια ευημερία και ειρήνη πάνω από τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα και τις ηγεμονίες και, τέλος, τον Ουμανισμό πάνω από την καπιταλιστική βαρβαρότητα.
Μπορεί κάποιοι συμβιβασμένοι και βολεμένοι να μας πουν πως μιλάμε για ουτοπίες που δεν μπορούν να γίνουν πραγματικότητα σε συνθήκες καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Η απάντηση της ιστορίας είναι πως οι ουτοπίες κάθε εποχής δεν ήταν παρά οι πραγματικότητες της επομένης περιόδου. Η δική μας απάντηση είναι να μας πούνε αν γνωρίζουν κάποιο Λαό στην ιστορία της ανθρωπότητας που να συμβιβάστηκε οριστικά με την ξένη κατοχή, με προδοτικές κυβερνήσεις, με καθεστώτα ανελευθερίας και δουλείας, με την ανεργία και το σκοταδισμό, με την πείνα και τη μοιρολατρία, με την ταπείνωση και τη συρρίκνωση της χώρας του.
Κι’ αν δεν βρούνε κανένα τέτοιο προηγούμενο, τότε να μας εξηγήσουν γιατί πιστεύουν πως αυτό θα συμβεί τώρα με τον αθεράπευτο εραστή της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του Ανθρωπισμού Ελληνικό Λαό, ο οποίος εδώ και πάνω από τρεις χιλιάδες χρόνια γνωστής ιστορίας κερδίζει με τη φιλοσοφία του «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» και με τους αγώνες του την ελευθερία του ταπεινώνοντας τις μεγαλύτερες κατακτητικές δυνάμεις της ιστορίας, δημιουργώντας παράλληλα έναν ανθρωποκεντρικό ουμανιστικό πολιτισμό που γέννησε τη Άμεση Δημοκρατία, τις Επιστήμες, τις Τέχνες και την Τεχνολογία, με τα οποία η ανθρωπότητα μπορεί σήμερα να απελευθερωθεί οριστικά και αμετάκλητα από τα δομικά και θεσμικά κάτεργα του Κεφαλαίου και του νεοφιλελεύθερου παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού.
Η εξουσία του Κεφαλαίου σχεδιάζει το νέο μεσαίωνα και οι αχυρανθρωποκυβερνήσεις του κάνουν ότι μπορούν για την εφαρμογή των σχεδίων των αφεντικών τους της Pax Americana. Οι Λαοί όμως δεν είπαν ακόμα τον τελευταίο Λόγο τους και είναι γνωστό πως δεν είναι ούτε κωφάλαλοι ούτε και ανήμποροι να υπερασπιστούν την πατρίδα τους, το μέλλον τους και τον πολιτισμό τους.



[1] Για μια διεξοδικότερη ανάλυση  βλέπε: Λάμπος Κώστας, ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ, ΑΘΗΝΑ 2009

Παρασκευή 27 Αυγούστου 2010

ΟΤΑΝ Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΝΕΙ «ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ» ΤΟΤΕ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ ΞΑΝΑΡΧΕΤΑΙ



Γράφει ο Κώστας Λάμπος
prodial21@gmail.com



Τα τελευταία χρόνια όλο και πιό συχνά ακούμε και διαβάζουμε δηλώσεις από διεθνείς οικονομικούς και πολιτικούς μεγαλοπαράγοντες, όπως λ.χ ο πλανητάρχης Μπαράκ Ομπάμα, ο πολύς George Soros, o σκληρός Wolfgang Schäuble, ο ευγενής Πρόεδρος της λεγόμενης Σοσιαλιστικής Διεθνούς Γιώργος Παπανδρέου, αλλά και πολλοί άλλοι στην Ευρώπη και στην Αμερική, με τις οποίες επιχειρείται ένα είδος κριτικής σε πλευρές και συμπεριφορές του καπιταλιστικού συστήματος, από τις οποίες αν τάχα απαλλαγεί θα γίνει καλύτερο, θα γίνει τάχα «καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο». Είναι προφανές πως αυτό οφείλεται στη ραγδαία κατάρρευση του μύθου του νεοφιλελευθερισμού και στην οριστική χρεοκοπία του καπιταλισμού και συνεπώς πρόκειται για μιά συνειδητή απόπειρα για την εξαπάτηση του προβληματιζόμενου κόσμου της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και στην ουσία πρόκειται για μιά υποκριτική αυτοκριτική του καπιταλισμού η οποία μπορεί να φτάνει μέχρι και το φραστικό αυτομαστίγωμά του. Χαρακτηριστική περίπτωση εκφορέα αυτής της υποκριτικής αυτοκριτικής του καπιταλισμού αποτελεί ο, σύμφωνα με τον τύπο της Γαλλίας, μικρός και ταπεινός εισπράκτορας πολιτικού χρήματος, αλλά μέγας διώκτης των Ρομά και των εργαζόμενων της πατρίδας του:

«Ο χρηματιστικός καπιταλισμός είναι ένα σύστημα που δίνει προτεραιότητα στον κερδοσκόπο έναντι του επιχειρηματία, στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο έναντι του παραγωγικού κεφάλαιου, στο κυκλοφορούν κεφάλαιο έναντι του κεφαλαίου ως επένδυση, στο βραχυπρόθεσμο έναντι του μακροπρόθεσμου, στους δείκτες του πλούτου έναντι του αληθινού πλούτου, με τους δείκτες να μετρούν περισσότερο από τον ίδιο τον πλούτο. Ο καθαρός χρηματιστικός καπιταλισμός είναι ένα σύστημα ανευθυνότητας και θα χρησιμοποιήσω μια ισχυρή φράση: είναι ένα σύστημα όπου η ανήθικη λογική της αγοράς δικαιολογεί τα πάντα. Είναι ένα σύστημα όπου το χρήμα πάει στο χρήμα, όπου η εργασία βλάπτεται, όπου η παραγωγή βλάπτεται, όπου η επιχειρηματικότητα βλάπτεται»[1].
«Τάδε έφη» ο Μεσιέ Νικολά Σαρκοζί, στο Παρίσι τον Ιανουάριου 2009, ενώπιον της Άγγελας Μέρκελ, του Τόνυ Μπλερ, εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και πλήθους άλλων «επιφανών» εκπροσώπων διεθνών Οργανισμών, της πολιτικής και του επιχειρηματικού κόσμου.
Εσείς αγαπητοί αναγνώστες μη βιαστείτε να πιστώσετε στον Σαρκοζί αυτοκριτική και στροφή προς αριστερές θέσεις, ή να τον χρεώσετε στους υποκριτές και τους τσαρλατάνους, γιατί αν διαβάσετε προσεχτικά αυτές τις αράδες θα διαπιστώσετε μια ομοιότητα με τις «βαθυστόχαστες» εθνικοσοσιαλιστικές θεωρίες του Αδόλφου Χίτλερ, τις οποίες, όπως είναι γνωστό η ανθρωπότητα τις πλήρωσε με πενήντα εκατομμύρια νεκρούς και τεράστιες καταστροφές.
Κι’ όμως όλοι μας γνωρίζουμε πως ο Σαρκοζί και το απανταχού ανά την υφήλιο σινάφι των επαγγελματιών πολιτικών δεν είναι παρά οι αχυράνθρωποι του μεγάλου κεφαλαίου που δημιουργεί και καθοδηγεί τη σημερινή παγκόσμια κρίση και που αυτοί, ως ιεροφάντες της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, έχουν αναλάβει να μας πείσουν πως ο καπιταλισμός δεν είναι ένας, αλλά περισσότεροι, κάποιοι από τους οποίους είναι καλοί και κάποιοι άλλοι, όπως λ. χ. ο χρηματιστικός είναι κακοί και συνεπώς δεν φταίει ο καπιταλισμός γενικά, αλλά, μια μερίδα του, μια «ιδιοτροπία» του, ενάντια στην οποία ο Σαρκοζί και η συμμορία του κηρύσσουν νέα σταυροφορία και καλούν τους εργαζόμενους να δεχτούν την «ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων», την μείωση των μισθών και των συντάξεων, τη δραματική πτώση του βιοτικού επιπέδου τους για τη μεταφορά του δημόσιου πλούτου, (μέσω της τιμολογιακής και της φορολογικής πολιτικής και μέσω της πολιτικής των «ενισχύσεων της ρευστότητας των τραπεζών») προς το χρηματιστικό-τραπεζικό-εμπορικό κεφάλαιο, τον περιορισμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και ελευθεριών, το ξεπούλημα του εθνικού πλούτου και του δημόσιου τομέα της οικονομίας, τη διόγκωση του αυταρχικού καπιταλιστικού κράτους, τον περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας τους και την επικυριαρχία του αμερικανοελεγχόμενου Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με απώτερο στόχο τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της καθυπόταξης όλων των χωρών και των Λαών που αντιστέκονται στη βίαιη και βάρβαρη ανασυγκρότηση του καπιταλισμού και στη Νέα Παγκόσμια Φασιστική Τάξη Πραγμάτων στα μέτρα της Pax Americana και αγωνίζονται για την πλήρη και οριστική ανατροπή του καταστροφικού και απάνθρωπου καπιταλισμού σε κάθε πιθανή και απίθανη εκδοχή του, για ένα καλύτερο κόσμο, για ένα κόσμο της δημιουργίας, της ειρήνης, της Άμεσης Δημοκρατίας και του Ανθρωπισμού[2].
Ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες είμαστε θεατές και δυστυχώς ακόμα παθητικοί θεατές μιάς πολιτικής που ξεθεμελιώνει το κράτος πρόνοιας, κατακερματίζει τον κοινωνικό ιστό, καταστρέφει αντί να αναδιατάσσει αναπτυξιακά τις όποιες δομές και υποδομές της ελληνικής οικονομίας, ξεπουλάει τον εθνικό πλούτο και τη δημόσια περιουσία, απογυμνώνει και έτσι αποδυναμώνει τη χώρα από τα διεθνή ερείσματα και δικαιώματά της και τελικά τη μεταβάλλει σε αμερικανικό δούρειο ίππο στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Βαλκανίων και της νοτιοανατολικής Μεσογείου με βέβαιο αποτέλεσμα τη συρρίκνωση της Ελλάδας και τη νέα τραγωδία του Ελληνισμού.
Σ’ αυτές τις συνθήκες οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού δεν έχουν άλλη επιλογή από το να επεξεργαστούν ΑΜΕΣΑ ένα Σχέδιο Σωτηρίας της Ελλάδας και του Ελληνισμούμε το οποίο θα ανατάξουν την Εθνική και Κοινωνική, Απελευθερωτική Αυτοπεποίθηση και Συνείδηση των Ελλήνων στο βαθμό που θα τους επιτρέψει να αναδειχτούν στη Νέα Αμεσοδημοκρατική Κοινωνική Ηγεσία [3] της χώρας και να αναλάβουν σε μια γνήσια αντικαπιταλιστική προοπτική την ευθύνη της σωτηρίας της χώρας και συμμαχώντας με τις αντίστοιχες δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρύτερης περιοχής να χτίσουν νέες συμμαχίες για μια προοδευτική Ευρωπαϊκή Ένωση και για ένα καλύτερο κόσμο χωρίς ιμπεριαλισμούς και Ηγεμονίες.
Περιθώρια για νεοφιλελεύθερες, σοσιαλδημοκρατικές και τριτοτεταρτοδιεθνιστικές αυταπάτες δεν υπάρχουν πιά. Ο καταστροφικός και απάνθρωπος καπιταλισμός, από τη στιγμή που αδυνατεί να τροφοδοτήσει την πρόοδο προς την ευημερία, την Άμεση Δημοκρατία και την ειρήνη της ανθρωπότητας έχει ιστορικά χρεοκοπήσει και γι’ αυτό η δρώσα ανθρωπότητα πρέπει άμεσα να τον αποσύρει από την ιστορία, γιατί Αύριο θα είναι αργά, γιατί Αύριο θα υποστούμε όλοι τη νέα φασιστική παγκοσμιοποίηση και την απόλυτη καπιταλιστική βαρβαρότητα.



[1]  Αναφέρται στο: Καζάκης Δημήτρης, Ο Έλληνας εργαζόμενος μετατρέπεται σε…Κινέζο, στην εφημερίδα ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ, 26.08.2010, σελ.48-49.
[2]  Βλέπε σχετικά στο: Κώστας Λάμπος, ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΙΗΣΗ. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ, ΑΘΗΝΑ 2009.
[3] Λάμπος Κώστας, Ιστορικές διαστάσεις της ‘Κοινωνικής Ηγεσίας’ (Μια θεωρητική προσέγγιση) στο MONTHLY REVIEW, τεύχος 33, Σεπτέμβρης 2007.







Δευτέρα 5 Ιουλίου 2010

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ, ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ: Το Μέλλον των Συντάξεων, του Αλέξη Μητρόπουλου



Κώστας Λάμπος
E-mail: prodial21@gmail.com
*
Συνοπτική παρουσίαση του βιβλίου
του Αλέξη Μητρόπουλου:
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ, ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ:
Το Μέλλον των Συντάξεων

(Χαϊδάρι, Κυριακή 6 Ιουνίου 2010)



Ο Αλέξης Μητρόπουλος, από τότε που τον ξέρω και τον ξέρω περισσότερο από 30 χρόνια, κινείται, στοχάζεται, σχεδιάζει δρα, δικηγορεί, διδάσκει, μιλάει, αναπνέει και γράφει. Γράφει πολύ και γράφει με πάθος για την Αυτοδιαχείριση, για το Συνδικαλισμό, για το Σοσιαλισμό, για τις Εργασιακές Σχέσεις, για την Παγκοσμιοποίηση, για το Ασφαλιστικό, για το Εργατικό Δίκαιο, για το Συνδικαλισμό, για την Αριστερά και για πολλά άλλα ενδιαφέροντα θέματα. Γράφει γιατί πονάει. Πονάει για την άγρια εκμετάλλευση των εργαζόμενων από το αναιδές και αχόρταγο Κεφάλαιο. Πονάει για την αλόγιστη καταστροφή της Φύσης με σκοπό το κέρδος. Πονάει για το διαρκές δράμα σε πολλές πράξεις της ετεροπροσδιοριζόμενης, που σημαίνει της εξαρτημένης Ελλάδας, που το παίζουν διάφοροι θλιβεροί πατριδέμποροι και κομπάρσοι και το σκηνοθετούν οι επίδοξοι περιφερειακοί και παγκόσμιοι Ηγεμόνες. Πονάει για την ανθρωπότητα και τον πολιτισμό της που διολισθαίνει στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.
Το καινούργιο του βιβλίο, που παρουσιάζουμε σήμερα αναφέρεται ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ, ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ: ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ. Κι’ είναι τόσο επίκαιρο!
Η δική μου συμβολή σ’ αυτή την παρουσίαση δεν θα υπεισέλθει σε θεσμικά, διαδικαστικά και τεχνικά ζητήματα που αφορούν το ασφαλιστικό σύστημα και τις συντάξεις. Νομίζω πως αυτό θα το κάνουν καλύτερα οι ενδιαφερόμενοι αναγνώστες διαβάζοντας οι ίδιοι με προσοχή αυτό το βιβλίο-εργαλείο γι’ αυτά τα ζητήματα. Θα προσπαθήσω όμως να παρουσιάσω εκείνες τις πτυχές του βιβλίου που φωτίζουν τη μήτρα μέσα στην οποία γεννιέται το ασφαλιστικό-συνταξιοδοτικό πρόβλημα, προϋπόθεση για να κατανοήσουμε τη φύση, αλλά και τις συνθήκες οριστικής επίλυσης αυτού του ιδιαίτερα σοβαρού προβλήματος που επηρεάζει καταλυτικά τη ζωή μας και την πορεία του πολιτισμού μας.
*
Ο Αλέξης Μητρόπουλος διαπιστώνει ότι, «Ο ελληνικός λαός αιμορραγεί για να τροφοδοτεί τους κερδοσκόπους, που καλύπτονται (αν δεν ενθαρρύνονται) από μεγάλες κεντροευρωπαϊκές τράπεζες. Οι περικοπές των μισθών και των συντάξεων πηγαίνουν κατευθείαν στο πουγκί τους. Και η ΕΕ διακηρύσσει σε όλους τους τόνους, ότι ο εξευμενισμός των Αγορών μόνο με τον περαιτέρω ακρωτηριασμό του Κοινωνικού Κράτους και των δημοσίων αγαθών είναι δυνατόν να επιτευχθεί», (σελίδα 551). Αυτή η διαπίστωση δείχνει πως η κεντρική ιδέα αυτού του βιβλίου είναι η θεσμικά, κοινωνικά και πολιτικά βίαια συντελούμενη νεοφιλελεύθερη κατεδάφιση του Κοινωνικού Κράτους η οποία οδηγεί, όπως σωστά υπογραμμίζει ο συγγραφέας, στο «επερχόμενο κοινωνικό ολοκαύτωμα», (σελίδα 99).
Πρόκειται αναμφισβήτητα για το καπιταλιστικό παράδοξο του 21ου αιώνα και τούτο γιατί παρά το γεγονός πως «η τεχνολογική επανάσταση έχει επιφέρει μεγάλες αλλαγές στους συσχετισμούς των συντελεστών της παραγωγής», (σελίδα 86), πράγμα που σημαίνει πως σε μια ορθολογικά οργανωμένη και κοινωνικά ελεγχόμενη οικονομία θα μπορούσαμε, ως άτομα, ως κοινωνίες και ως ανθρωπότητα να εργαζόμαστε λιγότερο και να απολαμβάνουμε περισσότερα, εν τούτοις όμως το Κεφάλαιο μας αναγκάζει να εργαζόμαστε περισσότερο, ή να είμαστε άνεργοι και να απολαμβάνουμε όλο και λιγότερα. Αυτό βέβαια συμβαίνει γιατί «το νεοφιλελεύθερο πρόταγμα», δηλαδή ο καπιταλισμός, οικειοποιήθηκε τις επιστήμες και την τεχνολογία με σκοπό «την επιχείρηση ιδιωτικοποίησης του κόσμου» προϋπόθεση για τη διαιώνιση της κυριαρχίας του.
Ο Αλέξης Μητρόπουλος γνωρίζει το ερευνητικό του πεδίο πολύ καλά και γνωρίζει πως αυτό το επερχόμενο κοινωνικό ολοκαύτωμα δεν είναι τυχαίο, ούτε ουρανοκατέβατο. Γνωρίζει πως το κοινωνικό Γίγνεσθαι συντελείται στα πλαίσια του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, όπου το Κεφάλαιο βρίσκεται σε έναν ανειρήνευτο αγώνα με την Εργασία, με στόχο να την καθυποτάξει σε βαθμό που να παραιτηθεί από τον αγώνα για την κοινωνική απελευθέρωσή της. Γι’ αυτό και ο συγγραφέας απαριθμεί με σαφήνεια όλες τις βασικές αιτίες της κατεδάφισης του Κοινωνικού Κράτους και του επερχόμενου κοινωνικού ολοκαυτώματος. Ενδεικτικά αναφέρω μερικές σε μια δική μου ιεράρχηση.
1. «Το μοντέλο ανάπτυξης είναι αποκλειστικό αντικείμενο των σχεδίων του κερδοσκοπικού Κεφαλαίου», (σελίδα 66), όπως αυτό εκφράζεται, ως σκληρός πυρήνας του ηγεμονικού κεφαλαίου, των G2, G7, G8, G20 και πάει λέγοντας, με όργανά του τον ΟΕΕ, τον ΠΟΕ, το ΔΝΤ, τη Διεθνή των Τραπεζών, των επενδυτικών Funds, των χρηματιστηρίων, των Οίκων αξιολόγησης και φυσικά του ΝΑΤΟ, όπως δηλαδή το διαμορφώνει η στρατηγική του ηγεμονικού Αμερικανισμού και τελικά όπως εκφράζεται σε τοπικό επίπεδο, με την άπληστη και εγωιστική, την ατομική και κατά κανόνα κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα.
2. «Οι παραγωγικές σχέσεις…(διαμορφώνονται αποκλειστικά) από τις πρωτογενείς αποφάσεις και τους μεταμορφισμούς του Κεφαλαίου», ενώ οι δυνάμεις της Εργασίας «παρακολουθούν παθητικά…και με όρους ήττας» (σελίδα 107) την οικονομική, κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική απαξίωσή τους.
3. «Η κοινωνία ‘πληρώνει τα σπασμένα’ της ατελέσφορης και της λυμφατικής αστικής ‘αντιπροσωπευτικής’ δημοκρατίας που δεν κατόρθωσε να κυριαρχήσει επί της οικονομικής λειτουργίας», (σελίδα 59), αλλά παραμένει και λειτουργεί, με κινητήρια δύναμη το μαύρο πολιτικό χρήμα, στην υπηρεσία του Κεφαλαίου, προδίδοντας έτσι ξεδιάντροπα το Κοινωνικό Συμβόλαιο της «Πολιτικής Κοινωνίας» και τους εργαζόμενους ανθρώπους, τους δημιουργούς του πλούτου και του πολιτισμού.
4. «Το κράτος στην εποχή της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης του Κεφαλαίου υπηρετεί την επικυρίαρχη οικονομική λειτουργία το ‘ιδίου συμφέροντος’ και της ‘ιδιοποίησης του κόσμου’», (σελίδα 69), λειτουργώντας ως υπηρέτης του Κεφαλαίου και ως διώκτης της Εργασίας. Ιδιαίτερα εχθρικό κα σπάταλο ήταν, όπως όλοι γνωρίζουμε, το κράτος του ελληνικού πλιατσικοκαπιταλισμού απέναντι στα ασφαλιστικά ταμεία των εργαζόμενων, τα αποθεματικά των οποίων τα εκμεταλλεύτηκε άτοκα για δεκαετίες ολόκληρες, αφήνοντας τον πληθωρισμό να τα ροκανίζει, τα τζογάρισε στο χρηματιστήριο και τα «επένδυσε» μέχρι εξαντλήσεως στα τοξικά ομόλογα.
5. «Η κρίση του Ασφαλιστικού, ως πεμπτουσία της Πολιτικής Κοινωνίας είναι κρίση του πολιτικού προσωπικού, κυρίως των κομμάτων εξουσίας… Το πολιτικό σύστημα εξουσίας απέτυχε στο σχεδιασμό και την υλοποίηση πρόσφορου μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης… Το λυτρωτικό σχέδιο διάσωσης του Ασφαλιστικού δεν είναι συμβατό με τις μεθόδους λειτουργίας και αναπαραγωγής αυτού του μοντέλου», (σελίδα 75), πράγμα που σημαίνει πως σε κάθε μορφής καπιταλισμό θα υπάρχει πάντα πρόβλημα κοινωνικού κράτους και συνεπώς θα υπάρχει πάντα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό ζήτημα.
6. «Ποτέ άλλοτε το Συνδικαλιστικό Κίνημα… δεν ήταν τόσο διασπασμένο, ανυπόληπτο, αναποτελεσματικό και πρόσφορο σε εξουσιαστικές προσαρμογές», (σελίδα 87), πράγμα άλλωστε που αποκαλύπτεται από το γεγονός της αποχής της αποφασιστικής πλειοψηφίας των εργαζόμενων από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, αφού οι συνδικαλιστικές ηγεσίες τους μεταμορφώθηκαν σε στυλοβάτες από αρνητές του καπιταλιστικού συστήματος, για μια θέση στο αστικό κοινοβούλιο ή μια θέση αξιωματούχου στον κρατικό μηχανισμό, και τέλος,
7. «Η θέαση της κρίσης του Κοινωνικού Κράτους και ως κρίσης της Αριστεράς δεν είναι λανθασμένη, γιατί στην περίοδο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, ιδίως στη φάση της τρέχουσας κρίσης της, δεν παρουσίασε, αφού δεν είχε, ιδεολογία, πρόγραμμα, σχέδιο εξόδου που θα δρούσε αποτρεπτικά» για λογαριασμό της εργαζόμενης κοινωνίας, (σελίδα 111).
Ο Αλέξης Μητρόπουλος είναι ένας μαχόμενος, κοινωνικά στρατευμένος και συνεπής κοινωνικός επιστήμονας και δεν θα μπορούσε να περιοριστεί σε διαπιστώσεις και «διαγνώσεις». Γι’ αυτό τολμάει να βάλλει στη συζήτηση το θέμα της πορείας της ανθρωπότητας με κατεύθυνση πέρα από τον καπιταλισμό και μας καλεί «να αποκηρύξουμε το καταστροφικό νεοφιλελεύθερο μοντέλο για τη σταδιακή επαν-αρτίωση του πλανήτη» (σελίδα 107), που σημαίνει πλήρη, ριζική και οριστική άρνηση του καπιταλισμού για τη σωτηρία του πλανήτη, της ανθρωπότητας και του πολιτισμού της.

Είναι όμως γνωστό στο συγγραφέα πως η εξέλιξη και κύρια η κοινωνική εξέλιξη διαδραματίζεται στη βάση του νόμου της διαλεκτικής: Θέση, Άρνηση-Αντίθεση, Σύνθεση-Νέα Θέση. Γι’ αυτό ο περιορισμός στην παραπάνω άρνηση του φαίνεται λίγο και είναι πράγματι λίγο γιατί αποτελεί μόνο ένα αφορισμό και μια ακόμα άρνηση.
Αναζητά λοιπόν την σύνθεση. «Για να αποτραπεί (γράφει) η καταιγιστική πλημμυρίδα των επιθέσεων του πληγωμένου νεοφιλελεύθερου ‘θηρίου’… απαιτείται, μια νέα οραματική έμπνευση και αξιοπιστία», (σελίδα 102). Και συνεχίζει υπογραμμίζοντας την ανάγκη, να προωθηθεί, από ποιόν άλλον, ρωτάω εγώ, αν όχι από τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, «οραματικά η αυτοδιαχειριστική ενότητα της γνώσης και της έρευνας για την αναβάθμιση του διαλεκτικού και αντισυστημικού ρόλου των επερχόμενων αλλαγών, να συλλάβουμε εν τέλει τις δομές και τα σχήματα του Μέλλοντος», (σελίδα 139), για «να θεμελιώσουμε και να εφαρμόσουμε ένα εναλλακτικό κοινωνικοοικονομικό σύστημα», (σελίδα 127).
Είναι προφανές πως η παιδεία του συγγραφέα δεν του επιτρέπει να αρκείται σε αφηρημένα σχήματα και γι’ αυτό, σε κάποιο άλλο σημείο, συμπληρώνει πως: «το Κοινωνικό Κράτος ‘κατασκήνωσε’ ως απολύτως νομιμοποιημένο ιδεολογικό και θεσμικό προγεφύρωμα που έχει χαραχθεί ανεξίτηλα στο κοινωνικό φαντασιακό, ως προοπτική της μελλοντικής κατάκτησης της αταξικής κοινωνίας της αυτοδιαχείρισης», (σελίδα 111), πράγμα που σημαίνει πως η κοινωνία-ανθρωπότητα συνεχίζει, παρά τις δυσκολίες να οραματίζεται και να αγωνίζεται για μια αταξική κοινωνία της ενιαίας κοινωνικοποιημένης ανθρωπότητας.
Με αυτή του την αναφορά στη σχέση μεταξύ καλού (σε συνθήκες «σοσιαλδημοκρατικής συναίνεσης») ή κακού (σε συνθήκες μανιακού καπιταλισμού), Κοινωνικού Κράτους με την «αταξική κοινωνία της αυτοδιαχείρισης», της Άμεσης Δημοκρατίας στην οικονομία και στην κοινωνία θα έλεγα εγώ, γίνεται προφανές πως ο συγγραφέας, που αγωνίζεται με κάθε πρόσφορο μέσο για ένα καλύτερο Κοινωνικό Κράτος σε συνθήκες καπιταλισμού, αντιλαμβάνεται πως ο αγώνας των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού δεν πρέπει να περιορίζεται σε διεκδικητισμούς για ένα «Καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο», για ένα «Σοσιαλισμό της Αγοράς», η για ένα «κρατικό σοσιαλισμό» τριτοτεταρτοδιεθνιστικού τύπου, γιατί αυτά τα μοντέλα κοινωνίας έχουν οριστικά χρεοκοπήσει. Γι’ αυτό η εργαζόμενη κοινωνία πρέπει να δίνει προοπτική στον αγώνα της, έτσι ώστε κάθε διεκδίκηση για το Σήμερα να εντάσσεται στη στρατηγική της υπέρβασης του καπιταλισμού, σε κάθε πιθανή εκδοχή του, με σχέδιο για έναν καλύτερο κόσμο Αύριο, για να είναι καλύτερο το δικό μας Αύριο από το εφιαλτικό Αύριο που μας ετοιμάζει το ιμπεριαλιστικό Κεφάλαιο.



*



Ας μου επιτραπεί, κλείνοντας, να προσθέσω μερικές δικές μου σκέψεις στον προβληματισμό του Αλέξη Μητρόπουλου, όπως αυτές διατυπώνονται στο πρόσφατο βιβλίο μου ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, των Εκδόσεων ΠΑΠΑΖΗΣΗ.
Ο καπιταλισμός ως σύστημα ολοκλήρωσε τον ιστορικό του ρόλο και αδυνατώντας να οδηγήσει την ανθρωπότητα σε ένα στάδιο καθολικής ευημερίας, δημιουργικής συνεργασίας και οικουμενικής ειρήνης, εξελίσσεται σταδιακά σε ένα απάνθρωπο και καταστροφικό σύστημα που απειλεί την ανθρωπότητα, τη Φύση και την ίδια τη ζωή. Με αυτή την έννοια ο καπιταλισμός σε παρακμή, «το νεοφιλελεύθερο θηρίο» όπως το αποκαλεί ο Αλέξης Μητρόπουλος, είναι ένα ιστορικά νεκρό σύστημα. Το χρέος της ανθρωπότητας είναι να θάψει αυτό το τυμπανιαίο πτώμα του καπιταλισμού και αυτό μπορεί να συμβεί με το να τον καταργήσει ως κυρίαρχη κοινωνική σχέση. Ο Καρλ Μαρξ μας δίδαξε πως το Κεφάλαιο δεν είναι αντικείμενο, πράγμα, χρήματα, μηχανές, κτίρια, ή εμπορεύματα, αλλά μια κοινωνική σχέση στα πλαίσια της οποίας οι λίγοι εξουσιάζουν, με τη βία των άδικων, ταξικών νόμων, με τη βία των ιερατείων, των ΜΜΕ και των δυνάμεων καταστολής, πάνω στους πολλούς και το αποτέλεσμα αυτής της εξουσιαστικής κοινωνικής σχέσης αποκρυσταλλώνεται σε πράγματα-προϊόντα εξουσίας που μετρούνται ως πλούτος των λίγων και ως φτώχεια των πολλών.
Η κατάργηση του κεφαλαίου ως κοινωνικής σχέσης θα οδηγήσει αναπόφευκτα και στην κατάργηση της Εργασίας ως μισθωτή δουλεία. Έτσι θα καταργηθούν οι τάξεις των εξουσιαστών και των εξουσιαζόμενων και θα επανασυνδεθεί η ανθρώπινη κοινωνία και συνολικά η ανθρωπότητα σε ένα ενιαίο Όλον σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο, πράγμα που μπορεί να συμβεί μόνο με όρους Άμεσης Δημοκρατίας και σε συνθήκες Αταξικής Κοινωνίας στα πλαίσια ενός Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού. Αυτό είναι το όραμα. Κάποιοι το λένε Ουτοπία. Εμείς το λέμε πραγματικότητα του Αύριο, γιατί έτσι γράφεται η ιστορία και προχωράει ο πολιτισμός.
Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι ένα σύγχρονο Κίνημα Διαφωτισμού που θα διαμορφώσει μια Νέα Επαναστατική Συνείδηση με την οποία η κάθε επιμέρους κοινωνική πλειοψηφία και συνολικά η εργαζόμενη ανθρωπότητα θα επεξεργαστεί ένα Νέο Όραμα-Σχέδιο για το μέλλον της και αξιοποιώντας τον τεράστιο επιστημονικό, πνευματικό και τεχνολογικό πλούτο, που οι προηγούμενες γενιές με τεράστιες θυσίες μας κληροδότησαν, θα κάνει αυτό το Σχέδιο σταδιακά πραγματικότητα.
Κλείνοντας θα ήθελα να υπογραμμίσω πως το παλιό δίλημμα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα;», που στις μέρες μας, για ιστορικούς λόγους, διατυπώνεται ως Ουμανισμός ή Βαρβαρότητα, είναι σήμερα περισσότερο από ποτέ επίκαιρο, πράγμα που σημαίνει ότι είναι το ίδιο πιθανά και τα δύο. Από εμάς, τον καθένα ξεχωριστά και από όλους μαζί, θα εξαρτηθεί αν η ιστορία θα κάνει ένα βήμα μπροστά προς τη Νέα Ελευθερία του Ανθρώπου και τον Ουμανισμό, ή αν θα κάνει ένα καινούργιο άλμα προς τα πίσω σε ένα νέο Μεσαίωνα, προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα. Η κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους και το ξεπούλημα της Ελλάδας δεν είναι παρά ο προθάλαμος της καπιταλιστικής βαρβαρότητας που έρχεται. Χρέος μας είναι να τη σταματήσουμε και να καταργήσουμε το σύστημα που τη γεννάει.
Κάπως έτσι μπόρεσα εγώ να δω αυτό το βιβλίο, κι’ ελπίζω να σας έδωσα με αυτά που σας είπα μια ολοκληρωμένη εικόνα για την ουσία και τη σημαία του. Καλό διάβασμα.

Σάββατο 22 Μαΐου 2010

ΒΑΣΙΛΙΑΔΕΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΣΣΕΣ, ΑΛΟΓΑ ΚΑΙ ΠΙΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΑΚΙΕΡΕΣ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΥ





ΒΑΣΙΛΙΑΔΕΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΣΣΕΣ,
ΑΛΟΓΑ ΚΑΙ ΠΙΟΝΙΑ
ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ  ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΑΚΙΕΡΕΣ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΥ

Γράφει ο Κώστας Λάμπος




Είναι προφανές πως η προχθεσινή απόφαση του Συμβουλίου των χωρών της Ευρωζώνης, για δήθεν ευρωπαϊκή υποστήριξη της Ελλάδας με εγγυητή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δεν είναι μια προσωρινή ανακωχή στον πόλεμο μεταξύ του αμυνόμενου Ευρώ και του επιτιθέμενου Δολαρίου, μεταξύ δηλαδή του επιτιθέμενου αμερικανισμού με μάσκα τις «αγορές που διψούν για αίμα», το αναισθητικό των αμερικάνικων «οίκων αξιολόγησης» και το σιδερένιο βραχίονα των κερδοσκοπικών Hedge Funds από τη μιά μεριά και της παραπαίουσας στη δίνη των εθνικών ανταγωνισμών Ευρωπαϊκής Ένωσης από την άλλη, αλλά μια καθαρή νίκη του αμερικανισμού, ή διαφορετικά διατυπωμένο, μια συντριπτική ήττα των Λαών της Ευρώπης και του οράματός τους για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που θα εγγυηθεί τα συμφέροντά τους και το κοινό μέλλον τους.
Προφανές είναι επίσης, πως η Ελλάδα στα πλαίσια αυτής της στρατηγικής επίθεσης του αμερικανισμού δεν είναι παρά το «πρώτο πιάτο», το ορεκτικό. Το κυρίως γεύμα θα έχει «πολλούς γύρους», πολλά πιάτα και ποικιλία εδεσμάτων με επιδόρπιο τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προϋπόθεση ικανή και αναγκαία για την προώθηση των σχεδίων του αμερικανισμού για την παγκόσμια ηγεμονία.
Με δεδομένο όμως το γεγονός πως η κυρίαρχη άποψη, σε όλα τα όργανα της λεγόμενης Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ζώνης του Ευρώ, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στις περισσότερες χώρες της Ένωσης, αλλά και κύρια στους Λαούς των χωρών της ΕΕ, ήταν και παραμένει πως το πρόβλημα της Ελλάδας, που δεν είναι μόνο της Ελλάδας, αλλά και πολλών άλλων χωρών της ΕΕ και συνεπώς ήταν, είναι και παραμένει πρόβλημα της ΕΕ και του κοινού νομίσματος του Ευρώ, οπότε και η λύση θα έπρεπε να είναι υπόθεση της ΕΕ και κύρια της Ζώνης του Ευρώ και γι’ αυτό το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα έπρεπε να μείνει έξω και μακριά από κάθε λύση αυτού του εσωτερικού, του οικογενειακού προβλήματος, ζητούμενο είναι πως και γιατί τελικά το ΔΝΤ βρέθηκε στην κορυφή του τραπεζιού, όπου θα γίνει το «μεγάλο φαγοπότι»;
Την απάντηση θα πρέπει λογικά και με πολιτικό σκεπτικό να την αναζητήσουμε στο άλλο δεδομένο που διαμορφώθηκε από δυό εξαιρέσεις που από την αρχή αναγνώρισαν ρόλο στο ΔΝΤ για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η πρώτη εξαίρεση ήταν αυτή της καγκελαρίου Μέρκελ η οποία από την αρχή αρνήθηκε την ευρωπαϊκότητα του ελληνικού προβλήματος και συνεπώς την ευρωπαϊκότητα της λύσης του και απερίφραστα ζήτησε την παραπομπή της Ελλάδας στο ΔΝΤ, χειραγωγώντας μάλιστα με ανάλογο ναζιστικό τρόπο και τη γερμανική και σ’ ένα βαθμό, την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια κοινή γνώμη. Η δεύτερη εξαίρεση ήταν η εμφάνιση του ΔΝΤ, από τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, το Γεώργιο Α. Παπανδρέου, ως «απειλή» εναλλακτικής λύσης, για την περίπτωση που η ευρωπαϊκή οικογένειά του αρνούνταν την ηθική και θεσμική υποχρέωσή της να αντιμετωπίσει στα δικά της πλαίσια ένα δικό της πρόβλημα. Αυτή η «λογική» έδινε αφορμή για την αποευρωπαϊκοποίηση του προβλήματος και την υποβάθμισή του σε καθαρά ελληνικό πρόβλημα και από την άλλη έδινε ηθικό έρεισμα στον αμερικανισμό και στο όργανό του, το ΔΝΤ, να διεκδικούν στα ευρωπαϊκά πράγματα ρόλο, αφού «η ίδια η Ελλάδα», δια του πρωθυπουργού της θέτει τέτοιο ζήτημα και μάλιστα αποδέχεται στο κορύφωμα της σχετικής κρίσης πρόσκληση του πλανητάρχη για συζήτηση και μάλιστα «στο Οβάλ Γραφείο!!!» του προβλήματος, ως προβλήματος της Ελλάδας, η οποία συνάντηση μάλιστα έκλεισε με ευχαριστίες του Παπανδρέου και δήλωση του Ομπάμα για υποστήριξη της Ελλάδας για να βγει από την κρίση, δήλωση που θα μπορούσε να εκληφθεί και από άλλες χώρες της ΕΕ και του Ευρώ, ως ευκαιρία στην περίπτωση που αντιμετωπιστούν ως απόκληροι από την ευρωπαϊκή οικογένειά τους και η οποία προφανώς καλλιεργεί σε κάποιους αχυράνθρωπους πολιτικούς και στους «πάντα ευκολόπιστους και πάντα προδομένους» Λαούς αίσθημα και σχέσεις προστάτη και προστατευόμενου.
Πολλοί «αναλυτές» αποδίδουν τη στάση της Μέρκελ στην αγωνία της να διατηρηθεί στην εξουσία πράγμα που υποτίθεται θα επηρεασθεί από τις επικείμενες εκλογές στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης, αγωνία όμως και επιλογή που δεν τη συμμερίζονται πολλοί μέσα στο ίδιο το κόμμα της, με κορυφαίο τον υπουργό οικονομικών της κυβέρνησής της τον Βόλφγκαν Σόϊμπλε. Άλλοι πάλι εγχώριοι «αναλυτές» αποδίδουν την επιλογή Παπανδρέου να εμπλέξει στα ευρωπαϊκά πράγματα το ΔΝΤ στην αγωνία του να μην πτωχεύσει η χώρα του. Ερμηνεία όμως που δεν αντέχει λογικά και ιστορικά, γιατί είναι γνωστό πως όπου αναγνωρίζεται και παραχωρείται ρόλος στο ΔΝΤ η λεηλασία των χωρών, η καταπτώχευση των Λαών και η πρόσδεση στο έρμα των δορυφόρων του αμερικανισμού είναι το μόνο βέβαιο αποτέλεσμα.
Το τελικό ερώτημα λοιπόν είναι γιατί έγιναν όλα αυτά με τον τρόπο που έγιναν για να έχουμε το αποτέλεσμα που έχουμε, για να έχουμε δηλαδή το ΔΝΤ, το μακρύ χέρι του αμερικανισμού επόπτη και συνδιαχειριστή της Ευρωζώνης και των επιμέρους οικονομιών των χωρών της Ευρωζώνης; Δεν είμαστε στο μυαλό της Μέρκελ και του Παπανδρέου για να γνωρίζουμε τι σκέπτονται και τι σχεδιάζουν. Δεν είμαστε επίσης αφελείς οπαδοί για να πιστεύουμε ότι παραμύθι μας σερβίρουν και τέλος δεν είμαστε προκατειλημμένοι οπαδοί συνωμοσιολογικών σεναρίων. Και επειδή γνωρίζουμε πως οι πολιτικές αποφάσεις υπαγορεύονται από ιδιοτελή, κομματικά, ταξικά και εθνικά συμφέροντα, γι’ αυτό θα προσπαθήσουμε να αποκρυπτογραφήσουμε τη συγκεκριμένη πολιτική με υποθέσεις εργασίας την ορθότητα, ή τη σφαλερότητα των οποίων θα επιβεβαιώσουν οι μελλοντικές εξελίξεις.
Πρώτη υπόθεση εργασίας: Η συγκεκριμένη ΕΕ που διαμορφώθηκε, ερήμην και σε βάρος των ευρωπαϊκών Λαών, από το ευρωπαϊκό και το αμερικανικό Κεφάλαιο στην Ευρώπη με πρωταγωνιστή τη Γερμανία και τη Γαλλία και υπό την εποπτεία των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ως ανάχωμα της όποιας οικονομικής επιρροής του σοβιετικού μπλοκ στις ευρωπαϊκές χώρες, ολοκλήρωσε την αποστολή της και έφτασε τα όριά της. Η παραπέρα διατήρηση της ΕΕ ως συνασπισμού Κεφαλαίων απαιτεί την αποαμερικανοποίησή της και τη στενότερη συνεργασία της με τη Ρωσία, η οποία από τα πράγματα αποτελεί την αποκλειστική φτηνή ενεργειακή πηγή της, πράγμα όμως που θα έβαζε οριστικά τέρμα στα σχέδια του αμερικανισμού για την παγκόσμια ηγεμονία, οπότε λογικά θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε πως ο αμερικανισμός έχει κάθε λόγο να διαλύσει την ΕΕ με τέτοιο τρόπο που θα αποτρέπει είτε μια στενότερη συνεργασία με τη Ρωσία, είτε έναν, υπό την πίεση των αναγκών και των Ευρωπαϊκών Λαών, αντικαπιταλιστικό αναπροσανατολισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα την έθετε σε τροχιά φυγής προς τα εμπρός και θα την αναβάθμιζε σε ηγέτη της ανθρωπότητας για ένα καλύτερο μέλλον που θα έβαζε τέρμα στην καπιταλιστική βαρβαρότητα. Το γεγονός της γερμανικής διαφοροποίησης στην προσέγγιση του τρέχοντος ευρωπαϊκού προβλήματος υπέρ μιάς δια του ΔΝΤ αμερικανοελεγχόμενης λύσης, θα μπορούσε να είναι και το αποτέλεσμα μιας σιωπηρής ή ρητής συμφωνίας μεταξύ αμερικανισμού και νεοναζιστικού γερμανισμού να διαλυθεί η ΕΕ και στα ερείπια της ο γερμανισμός να λειτουργήσει ως ο ευρωπαϊκός πόλος του αμερικανισμού για την παγκόσμια συγκυριαρχία.
Δεύτερη υπόθεση εργασίας: Τα βαλκάνια ήταν, λόγω της γεωπολιτικής σημασίας τους, πάντα ένας άσβεστος πόθος μα κι’ ένας ενοχλητικός πονοκέφαλος για τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές και υποϊμπεριαλισρτικές δυνάμεις της ευρύτερης περιοχής και για τους επίδοξους παγκόσμιους ηγεμόνες. Ο αμερικανισμός δεν θα ήθελε σε καμιά περίπτωση τα Βαλκάνια να βρίσκονται υπό τη επιρροή μη ελεγχόμενων ευρωπαϊκών δυνάμεων, προφανώς δεν θα ήθελε να βρίσκονται και υπό την επιρροή της Ρωσίας και της ισλαμικής Τουρκίας, γι’ αυτό φρόντισε με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας να τα διασπάσει παραχωρώντας τα δυτικά Βαλκάνια στη Γερμανία. Το αν για τα ανατολικά Βαλκάνια ο αμερικανισμός επιζητεί να εγκαταστήσει ως τοποτηρητή του μια «Γερμανία των Βαλκανίων» και το εάν ο Γεώργιος Παπανδρέου «φιλοδοξεί» να γίνει ο εκφραστής μιάς τέτοιας «Μεγάλης Ιδέας», αυτού του «οράματος» του ελληνικού πλιατσικοκαπιταλισμού, της λεγόμενης «ελληνικής ορογένειας των ΕΠΑ», του George Soros και του «Φαναρίου», αυτό αργά ή γρήγορα θα φανεί. Η άποψή μου είναι πως μια τέτοια φιλοδοξία δεν ταιριάζει ούτε στην οικογενειακή του ιστορία, όποιες επιφυλάξεις κι’ αν διατηρεί κανείς γι’ αυτήν, αλλά και στην προσωπική του «αποστολή» ως πρωθυπουργού της Ελλάδας, προέδρου του ΠΑΣΟΚ και προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, όποιες επιφυλάξεις κι’ αν έχει κανείς με όλα αυτά ως έννοιες και ως πραγματικότητες.
Τρίτη υπόθεση εργασίας: Αν και για να επαληθευτούν οι δυό προηγούμενες υποθέσεις εργασίας είναι προφανές ότι θα πρέπει τόσο τα Βαλκάνια, όσο και η Ευρώπη να ξαναγυρίσουν πίσω στη «χρυσή εποχή των κανονιών», των γαλλογερμανικών και των λοιπών συναρτώμενων εθνικών συγκρούσεων, που θα γκρεμίσουν όσα στο μεταξύ και με τεράστιες θυσίες των βαλκανικών και ευρωπαϊκών Λαών χτίστηκαν, για να μπορεί ένα νέο «Σχέδιο Χ-Μάρσαλ-Ομπάμα» «να μας ξανασώσει» και να «επανοικοδομήσει» την Ευρώπη για να σωθούν οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής και τα σχέδια για την παγκόσμια αμερικανική ηγεμονία, η οποία στην ουσία της δεν είναι τίποτα λιγότερο από την ολοκλήρωση της παγκόσμιας και ολοκληρωτικής δικτατορίας του Κεφάλαιου πάνω στην Εργασία και στην εργαζόμενη ανθρωπότητα. Όποιος τελικά δεν ερμηνεύει τα πράγματα και τις τρέχουσες ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις από την οπτική γωνιά της παγκόσμιας βασικής, της κύριας αντίθεσης μεταξύ Κεφαλαίου και Εργασίας είναι φυσικό να μην κατανοεί σωστά και τις δευτερεύουσες αντιθέσεις τόσο μεταξύ εθνικών και υπερεθνικών Κεφαλαίων, μεταξύ «εθνικών» και περιφερειακών πολιτικών και συνεπώς μεταξύ τοπικών, εθνικών, περιφερειακών και ηγεμονικών στρατηγικών. Όποιος ερμηνεύει την τρέχουσα «κρίση του καπιταλισμού» σαν κατάρα της θεάς αγοράς, ή σαν αποτέλεσμα της κακής διαχείρισης των αχυράνθρωπων πολιτικών και των Golden Boys είναι φυσικό να παραγνωρίζει τον κυρίαρχο ρόλο του Κεφαλαίου σε συνθήκες καπιταλισμού, να αθωώνει τα εγκλήματα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης του Κεφαλαίου κατά της Φύσης και της εργαζόμενης ανθρωπότητας και να περιμένει σωτηρία από κάποιο κακοποιό μεσσία.
Όσοι τέλος δεν αντιλαμβάνονται τη σημερινή πραγματικότητα από την πλευρά των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και τις τεράστιες δυνατότητες που προσφέρουν στην εργαζόμενη ανθρωπότητα οι σύγχρονες επιστήμες και τεχνολογίες για την κατάργηση του καπιταλισμού, τη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου και την διαμόρφωση ενός Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού, στα πλαίσια της «ενιαίας κοινωνικοποιημένης ανθρωπότητας», θα συμμετέχουν, ως Γερμανοί εναντίον Ελλήνων, ως υψηλόμισθες συντεχνίες εναντίων των χαμηλόμισθων, ως εργαζόμενοι εναντίον ανέργων και ως νόμιμοι ιθαγενείς εναντίον «λαθρομεταναστών, αλλά και ως πιστοί εναντίων απίστων, οπότε, ως άπαντες άπιστοι θα συμμετέχουμε ως κομπάρσοι στο παιχνίδι του Κεφάλαιου και θα αλληλοκατασπαρασσόμαστε στα μικρά και στα μεγάλα Κολοσσαία, ως πιόνια στις μικρές και στις μεγάλες σκακιέρες του αμερικανισμού και των «πρόθυμων συμμάχων» του.
Αυτές είναι μερικές σκέψεις που γεννήθηκαν με αφορμή τη διαπίστωση του Κλαούζεβιτς πως αφού στα εξουσιαστικά-εκμεταλλευτικά συστήματα «ο πόλεμος δεν είναι παρά η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα», τότε και η πολιτική του παγκοσμιοποιημένου Κεφαλαίου, με αιχμή τον αμερικανισμό, δεν μπορεί παρά να είναι η συνέχιση του πολέμου με βρώμικα και καταστροφικά μέσα. Αναμφίβολα το παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι είναι ένα απειροπαραγοντικό φαινόμενο και η ιστορία διδάσκει πως δεν είναι η πρώτη φορά που δυνάστες και επίδοξοι παγκόσμιοι ηγεμόνες έκαναν σχέδια παγκόσμιας ηγεμονίας, κατάστρεψαν πολιτισμούς ολόκληρους και γύρισαν την ανθρωπότητα μερικά βήματα πίσω στη βαρβαρότητα, αλλά τελικά σαρώθηκαν σαν χάρτινοι πύργοι από το θυμό της ιστορίας και την οργή των Λαών.
Τι θα συμβεί στην τρέχουσα περίοδο δεν μπορεί κανείς να το προβλέψει, ούτε και οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Την απάντηση θα τη δώσει βέβαια η ιστορία, η αυριανή ιστορία της ΕΕ και της Ευρωζώνης, της Ελλάδας και των Βαλκανίων, των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής και των άλλων χωρών του πλανήτη, η οποία, όπως πάντα, θα είναι είτε ιστορία της νίκης των αντιδραστικών εξουσιών που οδηγούν στη βαρβαρότητα, είτε θα είναι η ιστορία της νίκης των Λαών που θα οδηγήσει την ανθρωπότητα ένα ακόμα βήμα προς την πρόοδο και τον Πολιτισμό. Σήμερα περισσότερο από κάθε προηγούμενη περίοδο της ιστορίας οι Λαοί, η εργαζόμενη ανθρωπότητα, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού έχουν και τις εμπειρίες, και τη γνώση και το όραμα για ένα καλύτερο αντικαπιταλιστικό, αντεξουσιαστικό και δημιουργικό κόσμο, γι’ αυτό και μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι πως τελικά αξιοποιώντας αυτούς τους παράγοντες θα τα καταφέρουμε να σπάσουμε όλες τις αλυσίδες και να περάσουμε σε συνθήκες μιάς Νέας Ελευθερίας και ενός Νέου Διαφωτισμού που θα μας οδηγήσει σε ένα Νέο Ανθρωπισμό, στον Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό.

Πρωτοβουλία Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό
Θεωρητικά-Επίκαιρα Κείμενα
(27 Μάρτη 2010)